Kaszel kenelowy u psa – czym jest? Objawy, przyczyny, leczenie i profilaktyka

Kaszel kenelowy, czyli zakaźny zespół oddechowy psów (CIRDC) jest chorobą układu oddechowego, która najłatwiej rozprzestrzenia się w dużych skupiskach psów. Schorzenie występuje na całym świecie i może dotyczyć psów w każdym wieku, jednak cięższy przebieg częściej obserwuje się u zwierząt z obniżoną odpornością, szczeniąt i seniorów. 

1. Czym jest kaszel kenelowy u psa?
2. Jakie są przyczyny kaszlu kenelowego?
3. Objawy kaszlu kenelowego u psa
4. Jak leczyć kaszel kenelowy u pupila?
5. Profilaktyka kaszlu kenelowego u psa – jak uniknąć infekcji?
6. Jakie konsekwencje i powikłania powoduje kaszel kenelowy?
7. Kaszel kenelowy u psa – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• czy kaszel kenelowy mija samoistnie,
• czy szczepionka donosowa chroni przed kaszlem kenelowym,
• jak ograniczyć rozprzestrzenianie się choroby.

Kaszel kenelowy obejmuje zakażenia górnych dróg oddechowych, w szczególności tchawicy i oskrzeli, a jego charakterystycznym objawem jest suchy, napadowy kaszel. W zależności od czynnika zakaźnego i stanu zdrowia psa choroba może mieć łagodny przebieg lub prowadzić do powikłań, takich jak zapalenie płuc.

Czym jest kaszel kenelowy u psa?

Kaszel kenelowy u psa jest potoczną nazwą zakaźnego zespołu oddechowego psów (Canine Infectious Respiratory Disease Complex – CIRDC). Kaszel kenelowy to choroba, która bardzo łatwo się rozprzestrzenia i należy do powszechnie spotykanych zakażeń dróg oddechowych u psów. Choroba dotyka osobniki w różnym wieku, najczęściej atakuje psy z obniżoną odpornością.

Do zakażenia dochodzi przede wszystkim drogą kropelkową. Możliwe jest przeniesienie patogenów za pośrednictwem skażonych przedmiotów, misek czy zabawek. Kaszel kenelowy jest zespołem chorobowym wywoływanym przez różne wirusy i bakterie, które uszkadzają drogi oddechowe i prowadzą do wystąpienia charakterystycznego suchego kaszlu. 

Jakie są przyczyny kaszlu kenelowego?

Kaszel kenelowy u psa to choroba o złożonej etiologii. Obecnie wyróżnia się kilkanaście czynników chorobotwórczych, które mogą uczestniczyć w rozwoju CIRDC, a lista ta stale się rozszerza wraz z postępem badań. 

Wśród najważniejszych wirusów, które mogą wywoływać kaszel kenelowy u psa, należy wymienić: 

• adenowirus typu 2, 
• wirus parainfluenzy psów, 
• herpeswirus psów typu 1, 
• wirus nosówki psów. 

Wśród bakterii wymienia się głównie:  

• Bordetella bronchiseptica, 
• Mycoplasma cynos. 

Istnieje jeszcze cały szereg patogenów wikłających kaszel kenelowy. Najczęściej za rozwój choroby odpowiada jednoczesne działanie kilku patogenów. Uszkadzają one błonę śluzową dróg oddechowych i osłabiają naturalne mechanizmy odpornościowe organizmu psa. Dochodzi do wytworzenia warunków korzystnych do wniknięcia patogenów wikłających. W konsekwencji nawet niewielka infekcja może szybko się rozwinąć. Ryzyko zachorowania zwiększa się w przypadku, gdy pies przebywa w dużym skupisku (schronisko, hotel dla psów), bierze udział w zawodach i wystawach lub często podróżuje.  

Zagrożenie ciężkim przebiegiem choroby pojawia się u psów starszych, przewlekle chorych i osłabionych. Dodatkowo psy ras brachycefalicznych (mopsy, buldogi, pekińczyki, boksery) mogą ciężej przechodzić infekcje układu oddechowego ze względu na budowę anatomiczną górnych dróg oddechowych. Nie wolno zapominać o wpływie warunków środowiska na możliwość rozwinięcia się kaszlu kenelowego. Im wyższa wilgotność i gorsze warunki higieniczne, tym większe ryzyko rozwoju zakaźnego zespołu oddechowego. 

Objawy kaszlu kenelowego u psa

1. Podstawowym (a często jedynym) objawem kaszlu kenelowego jest suchy, uporczywy kaszel. Pojawia się on nagle i występuje w gwałtownych seriach, podczas których pies przyjmuje specyficzną postawę ciała.
2. W czasie napadu można zaobserwować wzmożoną pracę mięśni brzucha oraz znaczny wysiłek oddechowy. Zwierzę sprawia wrażenie, jakby usilnie próbowało nabrać powietrza, co dla wielu opiekunów wygląda jak objawy duszenia się. Naturalną obawą właścicieli przy takich objawach jest możliwość, że coś utkwiło w gardle psa i że nie może on odksztusić ciała obcego. 
3. Po napadzie kaszlu pies może mieć odruchy wymiotne bez wymiotów lub odkrztuszać pienistą, śluzowatą wydzielinę, która powstaje wskutek nadprodukcji śluzu w oskrzelach. Niektóre psy połykają tę wydzielinę, dlatego opiekunowie mogą nawet nie zauważyć tego etapu. Czasami ten silny i przedłużający się kaszel może rzeczywiście doprowadzić do zwrócenia przez psa treści pokarmowej. 
4. Przy kaszlu kenelowym może pojawić się dodatkowo wypływ z nosa i worka spojówkowego oraz kichanie. 
5. Zwierzęta przeważnie zachowują normalny apetyt i aktywność.

W części przypadków objawy ustępują samoistnie. Niestety stres w połączeniu z nieodpowiednimi warunkami środowiska mogą prowadzić do nawrotu choroby i powikłań nawet w okresie rekonwalescencji. Może pojawić się wówczas: 

• gorączka, 
• ropny wyciek z nosa, 
• osłabienie i apatia, 
• brak apetytu, 
• kaszel z odkrztuszaniem. 

Nasilenie infekcji może skutkować rozwojem objawów ze strony dolnych dróg oddechowych. Gdy u psa pojawiają się problemy z oddychaniem lub wyraźnie przyspieszony oddech, konieczna jest pilna konsultacja w gabinecie weterynaryjnym. 

Jak leczyć kaszel kenelowy u pupila?

Leczenie kaszlu kenelowego wymaga przede wszystkim odpowiedniej diagnostyki i oceny stanu zdrowia zwierzęcia w gabinecie weterynaryjnym. W większości przypadków terapia ma charakter objawowy i wspomagający. 

1. Podstawą leczenia kaszlu kenelowego jest odpoczynek, odpowiednie nawodnienie oraz leki przeciwkaszlowe zalecone przez lekarza weterynarii.
2. Czasem zaleca się również substancje wspierające odporność, leki przeciwzapalne oraz inhalacje.
3. Antybiotykoterapia jest rozważana głównie w przypadku podejrzenia infekcji bakteryjnej, przedłużającego się przebiegu choroby lub wystąpienia objawów ogólnoustrojowych i zapalenia płuc. 

Czy domowe sposoby są skuteczne w leczeniu zakaźnego zespołu oddechowego?

Hasło „kaszel kenelowy leczenie domowe” jest często wyszukiwane przez właścicieli psów. Domowe metody mogą wspierać rekonwalescencję, ale nie zastępują leczenia zaleconego przez lekarza weterynarii. 

Opiekun może zadbać o chorego psa poprzez: 

• zapewnienie spokojnego miejsca do odpoczynku i ograniczenie stresu, 
• utrzymywanie odpowiedniej wilgotności powietrza, 
• delikatne oczyszczanie mokrą ściereczką nosa i oczu psa (by pozbyć się wydzieliny), 
• regularne pojenie psa, 
• podawanie lekkostrawnej karmy, 
• ograniczenie intensywnej aktywności fizycznej, 
• unikanie zakładania psu obroży (można zmienić na szelki), 
• unikanie kontaktu z innymi zwierzętami. 

Można rozważyć zastosowanie metod łagodzących przekrwienie dróg oddechowych. Niektórym psom ulgę może przynieść przebywanie w pomieszczeniu o zwiększonej wilgotności powietrza (np. łazienka, gdy opiekun bierze prysznic) lub nebulizacja z użyciem soli fizjologicznej po konsultacji z lekarzem weterynarii. 

Profilaktyka kaszlu kenelowego u psa – jak uniknąć infekcji?

Najlepszą metodą walki z chorobą jest zapobieganie zakażeniom. Profilaktyka powinna obejmować zarówno działania wzmacniające odporność, jak i ograniczające ryzyko kontaktu z patogenami. W codziennej opiece warto zadbać o: 

• pełnowartościową dietę i nawodnienie, 
• regularną aktywność fizyczną, 
• odpowiednią ilość snu, 
• ograniczanie stresu, 
• regularne kontrole weterynaryjne, 
• higienę misek i akcesoriów. 

Szczepienie przeciwko kaszlowi kenelowemu

Jednym z elementów profilaktyki CIRDC jest szczepienie. Szczepienie na kaszel kenelowy zaleca się szczególnie psom, mającym częsty kontakt z innymi zwierzętami – w hotelach, na wystawach, szkoleniach czy zawodach. Szczepienie warto również rozważyć w okresach zwiększonej liczby zachorowań na kaszel kenelowy w danym regionie. 

Istnieją szczepienia w formie donosowej oraz iniekcyjnej (zastrzyk). Szczepionki stosowane w profilaktyce kaszlu kenelowego najczęściej zapewniają ochronę przeciwko Bordetella bronchiseptica oraz wirusowi parainfluenzy psów. Część patogenów związanych z zakaźnym zespołem oddechowym jest objęta podstawowymi szczepieniami ochronnymi wykonywanymi u psów. 

Szczepionka na kaszel kenelowy nie zapewnia pełnej ochrony przed wszystkimi patogenami odpowiedzialnymi za chorobę. Znacznie zmniejsza jednak ryzyko zakażenia oraz ciężkiego przebiegu choroby i powikłań. 

Jakie konsekwencje i powikłania powoduje kaszel kenelowy?

W większości przypadków choroba ustępuje samoistnie bez pozostawiania trwałych następstw.

Niekiedy jednak CIRDC może prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych.

1. Najczęściej występujące powikłania obejmują zapalenie oskrzeli przebiegające z trudnościami z oddychaniem oraz gorączką.
2. W ciężkich przypadkach może rozwinąć się zapalenie płuc, które wymaga intensywnego leczenia. 

Kaszel kenelowy u psa – najczęściej zadawane pytania

Czy pies z kaszlem kenelowym może wychodzić na spacery?

Tak, jednak spacery powinny być krótkie, spokojne i dostosowane do samopoczucia zwierzęcia. Należy jednak unikać kontaktu z innymi psami do czasu zakończenia leczenia.

Jak brzmi kaszel kenelowy u psa?

Kaszel kenelowy przypomina szczekający, suchy odgłos połączony z krztuszeniem się. Wielu właścicieli opisuje go jako próbę zwymiotowania, odkrztuszenia zalegającej wydzieliny lub ciała obcego. 

Czy szczepionka w pełni chroni przed zachorowaniem na kaszel kenelowy?

Nie. Szczepionka na kaszel kenelowy zmniejsza ryzyko zachorowania oraz ciężkiego przebiegu infekcji, ale nie gwarantuje stuprocentowej ochrony przed wszystkimi czynnikami wywołującymi chorobę. 

Czy człowiek może zarazić się kaszelem kenelowym od swojego pupila?

Pytanie „czy kaszel kenelowy zaraźliwy dla człowieka” pojawia się bardzo często. W praktyce ryzyko zakażenia jest niezwykle niskie. Przypadki zakażeń u ludzi należą do rzadkości i dotyczą głównie osób z poważnie osłabioną odpornością. 

Ile trwa kaszel kenelowy?

Czas trwania zależy od stopnia zaawansowania choroby. Łagodny kaszel kenelowy zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. W cięższych przypadkach objawy mogą utrzymywać się o wiele dłużej, szczególnie jeśli doszło do rozwoju powikłań.