Najczęstsze błędy przy noszeniu soczewek kontaktowych. Czego unikać?

Soczewki kontaktowe są skuteczną i popularną metodą korekcji wzroku. Warto pamiętać, że ich stosowanie jest bezpieczne, ale wymaga przestrzegania pewnych zasad, które nie zawsze są oczywiste dla użytkowników soczewek kontaktowych. Nawet niewielkie błędy, często popełniane nieświadomie, mogą prowadzić do dyskomfortu podczas noszenia soczewek, częstego pocierania oczu oraz wystąpienia różnego rodzaju powikłań okulistycznych.

1. Najczęściej popełniane błędy podczas noszenia soczewek kontaktowych
2. Zasady bezpiecznego i higienicznego stosowania soczewek
3. Błędy użytkowników soczewek – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• na czym polegają zasady prawidłowego użytkowania soczewek;
• jakie są najczęstsze błędy popełniane podczas stosowania soczewek kontaktowych;
• w jakich sytuacjach noszenie soczewek nie jest wskazane;
• co zrobić w razie zaśnięcia w soczewkach kontaktowych.

Dzięki temu artykułowi zrozumiesz, jak prawidłowo używać soczewek kontaktowych oraz w jakich sytuacjach warto zrezygnować z ich noszenia. Dowiesz się również, jak ważne jest przestrzeganie zaleceń producenta i zasad higieny podczas używania soczewek.

Najczęściej popełniane błędy podczas noszenia soczewek kontaktowych

Noszenie soczewek kontaktowych to dla wielu osób najwygodniejszy sposób korekcji wzroku. Choć soczewki kontaktowe są bezpieczne i powszechnie stosowane, należy pamiętać o pewnych zasadach, które pozwalają na uniknięcie podrażnień oczu, infekcji, a w skrajnych przypadkach poważnych problemów ze wzrokiem. W praktyce użytkownicy często popełniają błędy związane zarówno z pielęgnacją soczewek, jak i ich noszeniem.

Spanie w soczewkach

Spanie w soczewkach kontaktowych wiąże się z ryzykiem niedotlenienia rogówki i rozwoju infekcji narządu wzroku. Dopływ tlenu do oka przy zamkniętej powiece jest ograniczony, co osłabia naturalną barierę ochronną oka. Istnieje zwiększone zagrożenie infekcji mikrobiologicznych nawet przy jednorazowym zaśnięciu w soczewkach. Dodatkowo noszenie soczewek bez przerwy przez całą dobę może powodować mikrouszkodzenia oka i przejściowo pogarszać jakość widzenia.

Niemycie rąk przed zakładaniem i zdejmowaniem soczewek

Zakładanie soczewek kontaktowych bez wcześniejszego umycia rąk zwiększa ryzyko przeniesienia do oka zanieczyszczeń oraz drobnoustrojów. Na dłoniach mogą bowiem znajdować się kurz, substancje drażniące czy różnego rodzaju mikroorganizmy, które po kontakcie z okiem mogą wywołać stan zapalny narządu wzroku i infekcję.

Ponowne używanie soczewek jednorazowych

Soczewki jednodniowe zostały zaprojektowane wyłącznie do jednorazowego użycia. Są tworzone z materiałów, które nie nadają się do czyszczenia i przechowywania. Przy ponownym założeniu takich soczewek możemy przenieść na oczy drobnoustroje, osady białkowe i zanieczyszczenia. Takie zachowanie podnosi ryzyko infekcji i innych chorób oczu.

Nieprawidłowa higiena pojemnika do przechowywania soczewek

Pojemnik na soczewki należy dokładnie umyć po każdym użyciu. Brak regularnego czyszczenia i suszenia pojemnika może skutkować namnażaniem się w nim drobnoustrojów – bakterii i grzybów. W takiej sytuacji istnieje duże prawdopodobieństwo zanieczyszczenia soczewek mimo stosowania świeżego płynu do soczewek. Pojemnik najlepiej wymieniać co 2–3 miesiące.

Zakładanie soczewek przeterminowanych i/lub uszkodzonych

Zakładanie soczewek przeterminowanych i/lub z uszkodzeniami może doprowadzić do podrażnień i urazów rogówki oka. Przeterminowane soczewki mogą zmieniać swoje właściwości fizyczne, np. stawać się bardziej sztywne i podatne na odkształcenia. Nawet niewielkie zmiany w wyglądzie soczewek powodują dyskomfort w oku podczas ich noszenia, prowadzą do częstszego pocierania oczu i sprzyjają powstawaniu mikrouszkodzeń gałki ocznej.

Zbyt długie noszenie soczewek

Przekraczanie zalecanego czasu noszenia soczewek może skutkować przesuszeniem gałki ocznej i pojawieniem się podrażnień oka. Soczewki jednodniowe zakładamy zwykle rano i zdejmujemy wieczorem – nie należy w nich spać. W przypadku soczewek dwutygodniowych lub miesięcznych zwykle trzeba je zdjąć na noc. Na rynku dostępne są także soczewki do przedłużonego noszenia, wykonane ze specjalnych, oddychających materiałów. Nie są jednak odpowiednie dla każdego, dlatego przed ich zastosowaniem należy skonsultować się z okulistą.

Zasady bezpiecznego i higienicznego stosowania soczewek

Soczewki kontaktowe są wygodnym i skutecznym sposobem korygowania wzroku, ale ich nieprawidłowe używanie może prowadzić do rozwoju infekcji oraz uszkodzeń oka. Aby zapewnić sobie bezpieczeństwo podczas stosowania soczewek, należy przestrzegać zasad higieny oraz zaleceń producenta.

1. Ważne jest, aby zakładać i zdejmować soczewki zgodnie z ich przeznaczeniem. Soczewki jednodniowe powinny być zdejmowane przed snem i nie należy ich ponownie zakładać. W przypadku soczewek wielokrotnego użytku należy pamiętać o dopuszczonym przez producenta czasie użytkowania (najlepiej zachować instrukcję).
2. Przed założeniem i zdjęciem soczewek należy umyć ręce wodą z mydłem oraz dokładnie je osuszyć. W ten sposób minimalizujemy możliwość przeniesienia zanieczyszczeń i różnego rodzaju drobnoustrojów do oka.
3. Jeśli wykonujemy makijaż, należy zachować właściwą kolejność – najpierw zakładamy soczewki, a potem wykonujemy makijaż, z kolei wieczorem najpierw zdejmujemy soczewki, a następnie robimy demakijaż. Takie postępowanie zmniejsza ryzyko zabrudzenia oka fragmentami kosmetyków i zapobiega ich przedostawaniu się na soczewkę. Nieprawidłowa kolejność przy makijażu i demakijażu to częsty powód dyskomfortu, zamglonego widzenia, a nawet zapalenia spojówek.
4. Ważną kwestią jest także odpowiednie przechowywanie soczewek kontaktowych. Każdorazowo powinno używać się świeżego płynu do soczewek, który należy wlać do czystego pojemnika. Pojemnik najlepiej wymieniać co 2–3 miesiące ze względu na możliwość rozwoju bakterii i grzybów pleśniowych.
5. Podczas noszenia soczewek należy unikać kontaktu z wodą. Pływanie w soczewkach nie jest zalecane, ponieważ mogą one absorbować wodę i zwiększać czas kontaktu oka z drobnoustrojami. Często jest to przyczyną rozwoju infekcji narządu wzroku. Aby zmniejszyć ryzyko, warto używać szczelnych okularów pływackich, wymieniać soczewki na nowe po kontakcie z wodą (najlepiej sprawdzają się soczewki jednodniowe) i przepłukiwać oczy solą fizjologiczną po wizycie na basenie.
6. W czasie infekcji, zwłaszcza przebiegających z katarem, gorączką lub objawami ze strony górnych dróg oddechowych, zaleca się czasową rezygnację z noszenia soczewek kontaktowych i korzystanie z okularów. Choroba może wpływać na skład filmu łzowego i nasilać suchość oczu, co zwiększa dyskomfort podczas noszenia soczewek.

Błędy użytkowników soczewek – najczęściej zadawane pytania

Co zrobić, gdy zasnęło się w soczewkach?

W przypadku zaśnięcia w soczewkach kontaktowych należy je jak najszybciej zdjąć, najlepiej po uprzednim nawilżeniu oka kroplami (tzw. sztuczne łzy). Takie postępowanie zmniejsza ryzyko podrażnienia oka i uszkodzenia rogówki. Po zdjęciu soczewek należy obserwować oczy pod kątem pojawienia się niepokojących objawów, takich jak zaczerwienienie spojówek, ból, światłowstręt czy pogorszenie widzenia. Sygnały te mogą świadczyć o rozwijającym się stanie zapalnym lub infekcji oczu, np. zapaleniu rogówki.

Czy noszenie soczewek kontaktowych w saunie jest bezpieczne?

Korzystanie z soczewek kontaktowych w saunie nie jest zalecane ze względu na panujące tam warunki. Wysoka temperatura i niska wilgotność sprzyjają wysychaniu soczewek, co zwiększa ryzyko podrażnień oka. Noszenie soczewek w saunie parowej również nie jest dobrym pomysłem, ponieważ wysoka wilgotność sprzyja osadzaniu się drobnoustrojów na soczewkach. Ponadto długotrwała ekspozycja na wysoką temperaturę może wpływać na komfort noszenia soczewek i właściwości materiału, z którego są wykonane. Dla zachowania bezpieczeństwa oczu należy zdjąć soczewki przed wejściem do sauny bez względu na jej typ. Rekomenduje się wówczas użycie okularów korekcyjnych.

Czy do rezonansu trzeba zdjąć soczewki?

Przed badaniem rezonansem magnetycznym zaleca się zdjęcie soczewek kontaktowych, choć w większości przypadków ich noszenie nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania do wykonania badania. Niektóre soczewki – zwłaszcza kolorowe lub kosmetyczne – mogą zawierać śladowe ilości substancji metalicznych lub barwników, które w silnym polu magnetycznym mogą powodować dyskomfort oczu albo wpływać na jakość obrazowania. Dodatkowo podczas badania może dochodzić do wysychania powierzchni oka, co zwiększa ryzyko podrażnienia i uczucia dyskomfortu podczas noszenia soczewek. Ze względów bezpieczeństwa i wygody pacjenta najlepiej zdjąć soczewki przed badaniem i w razie potrzeby zastąpić je okularami korekcyjnymi.

Czy można rodzić w soczewkach?

Nie ma oficjalnego zakazu rodzenia w soczewkach kontaktowych, jednak ich noszenie podczas porodu zwykle nie jest zalecane. Długotrwały wysiłek, stres, rzadsze mruganie oraz suche powietrze na sali porodowej mogą powodować przesuszenie i podrażnienie oczu. W czasie porodu soczewki mogą stać się mniej komfortowe, wywoływać uczucie pieczenia lub nasilać dyskomfort oczu. W przypadku konieczności pilnych procedur medycznych, cesarskiego cięcia lub znieczulenia ogólnego personel może również poprosić o ściągnięcie soczewek. Z tego względu zaleca się, aby kobieta planująca poród miała przy sobie tradycyjne okulary korekcyjne, które w razie potrzeby mogą zastąpić soczewki kontaktowe.