Zespół suchego oka – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół suchego oka to choroba oczu, która polega na niedostatecznym wydzielaniu łez lub na nadmiernym parowaniu filmu łzowego. Zespół suchego oka bywa bardzo uciążliwy, bowiem w jego przebiegu obecne są charakterystyczne objawy, które utrudniają lub czasem nawet wręcz uniemożliwiają normalne codzienne funkcjonowanie. 

1. Objawy zespołu suchego oka
2. Zespół suchego oka – przyczyny
3. Rozpoznanie zespołu suchego oka
4. Leczenie "suchego oka"

Objawy zespołu suchego oka

W przebiegu zespołu suchego oka pacjent odczuwa uciążliwe dla niego pieczenie i swędzenie oczu. Ponadto bardzo często pacjenci zgłaszają, że czują się tak, jakby mieli piasek pod powiekami lub ciało obce w oku. Zwykle obecne są również ból oczu oraz zaczerwienienie, a także różnie nasilony obrzęk powiek. Zdarza się, że dochodzi do gromadzenia się ropnej wydzieliny w kącikach oczu, pojawiają się również światłowstręt oraz podwójne widzenie. Ponadto dość często odczuwane jest również uczucie ciężkości i zmęczenia powiek.

Dodatkowo objawy zespołu suchego oka nasilają się także wtedy, kiedy dużo czasu spędzamy przy komputerze, rzadko mrugamy powiekami i nieustannie wpatrujemy się w monitor. Zdecydowanie bardziej odczuwamy też objawy zespołu suchego oka w pomieszczeniach, w których jest sucho i gorąco, jak również w pomieszczeniach klimatyzowanych oraz w miejscach zadymionych i z dużą ilością kurzu. Objawy zespołu suchego oka znacznie się nasilają również pod wpływem dymu papierosowego oraz różnych parujących substancji chemicznych.

Zespół suchego oka – przyczyny

Zwykle zespół suchego oka rozwija się u osób, których praca polega na spędzaniu wielu godzin dziennie przed komputerem. Ma to związek z tym, że osoby pracujące przed monitorem komputera zdecydowanie rzadziej mrugają i tym sposobem ich oko jest znacznie mniej nawilżone. Tak samo często zespół suchego oka, również z powodu rzadkiego mrugania, rozwija się u zawodowych kierowców, którzy po kilkanaście godzin dziennie prowadzą samochód, jak również u tych, którzy często oglądają telewizję bądź czytają.

Ponadto znaczny wpływ na rozwój objawów zespołu suchego oka mają warunki pracy. Dlatego też do tej choroby bardzo często dochodzi u osób, które pracują w pomieszczeniach klimatyzowanych, zadymionych lub też wypełnionych różnego rodzaju parującymi substancjami chemicznymi.

Dość często czynnikiem inicjującym rozwój objawów jest też długotrwałe stosowanie niektórych leków. Dużą rolę odgrywają tu głównie tabletki antykoncepcyjne, niektóre leki przeciwalergiczne i psychotropowe oraz uspokajające. Do zespołu suchego oka prowadzą też niektóre choroby przewlekłe – np. cukrzyca, choroby tarczycy, niektóre nowotwory oraz zespół Sjorgena, czyli autoimmunologiczna choroba zaliczana do grupy kolagenoz, w przebiegu której dochodzi do uszkodzenia wydzielania w gruczołach łzowych i ślinowych.

Zdarza się również, że zespół suchego oka rozwija się u osób, które długo noszą soczewki kontaktowe, jak również u osób, u których dochodzi do zmian hormonalnych w organizmie – dotyczy to głównie kobiet po 40. roku życia, u których zaczyna obniżać się poziom estrogenów w organizmie. Ponadto do rozwoju zespołu suchego oka mogą też przyczynić się niektóre zabiegi chirurgiczne wykonywane na rogówce oka. Czasami choroba rozwija się też w okresie ciąży oraz na skutek przewlekłego stresu czy też niedoboru witaminy A w organizmie.

Rozpoznanie zespołu suchego oka

Zwykle podejrzenie zespołu suchego oka lekarz okulista wysnuwa już na podstawie objawów i dolegliwości zgłaszanych przez pacjenta, który stawił się na wizytę w gabinecie okulistycznym. Jednak w celu potwierdzenia wstępnej diagnozy można też wykonać test Schirmera. Na czym to polega? Lekarz umieszcza pod dolnymi powiekami oka prawego i lewego paseczki bibuły o standardowej długości i szerokości. Paseczki te są podzielone na pięciomilimetrowe odcinki za pomocą podziałki, która jest na nich umieszczona. Po umieszczeniu paseczków pod powiekami należy odczekać pięć minut i zobaczyć, jak bardzo bibuła będzie nasączona łzami.

Jeśli bibuła będzie zmoczona na odcinku 15 milimetrów i więcej, będzie to znaczyło, że oko jest dobrze nawilżone. Wynik pomiędzy 6 a 14 milimetrami mieści się w granicach normy, ale zalecane są kontrole okulistyczne. Natomiast wynik poniżej 5 milimetrów świadczy o zespole suchego oka. Lekarz może tez przeprowadzić tzw. test jakości łez, w którym ocenia się, jak długo łza pozostaje na powierzchni oka. Jeśli znika z niego zbyt szybko, świadczy to o złej jej jakości, co z kolei doprowadza do objawów zespołu suchego oka.

Leczenie "suchego oka"

W pierwszej kolejności lekarz okulista zaleca zwykle różnego rodzaju preparaty sztucznych łez, które mają na celu nawilżać oko. Tego typu terapia okazuje się najczęściej wystarczająca. Jednak przy bardzo nasilonych objawach może zajść potrzeba zastosowania innych metod leczenia. Może okazać się konieczne zastosowanie specjalnych soczewek oraz okularów przylegających do twarzy. Czasami też lekarz decyduje się na wykonanie zabiegu zamknięcia punktów łzowych lub na stymulację gruczołu łzowego.