Maślanka – właściwości zdrowotne i przeciwwskazania. Czy maślanka jest zdrowa?

Mleko oraz przetwory mleczne to ważna grupa produktów w żywieniu zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Produkty te zawierają duże ilości dobrze przyswajalnego wapnia, pełnowartościowe białko, witaminy oraz składniki mineralne. Jednym z najważniejszych wyrobów przemysłu mleczarskiego jest maślanka. Na co jest dobra maślanka? Jakie ma właściwości oraz kto powinien unikać jej spożywania?

1. Na co jest dobra maślanka? Wartości odżywcze i właściwości maślanki
2. Co jest zdrowsze – kefir czy maślanka?
3. Co lepsze – maślanka czy jogurt?
4. Z czym nie łączyć maślanki?
5. Maślanka – przeciwwskazania
6. Zdrowe przepisy z wykorzystaniem maślanki

Tradycyjna maślanka, często określana jako „prawdziwa maślanka”, jest produktem ubocznym w procesie wytwarzania masła. Większość maślanek spotykanych powszechnie w sklepach to maślanki fermentowane za pomocą kultur bakterii kwasu mlekowego. Napój ten ma łagodny, przyjemny smak oraz gładką konsystencję.

Na co jest dobra maślanka? Wartości odżywcze i właściwości maślanki

Maślanka stanowi bardzo dobre źródło wapnia oraz fosforu, czyli składników uczestniczących w mineralizacji kości i zębów. Spożywanie maślanki i innych produktów mlecznych wiąże się z profilaktyką chorób kości takich jak osteoporoza. Ponadto zarówno wapń, jak i fosfor biorą udział w przewodzeniu bodźców nerwowych. Wapń jest niezbędny do prawidłowej pracy serca oraz układu naczyniowego. Ma znaczenie w obniżaniu ciśnienia krwi. Jego odpowiednia ilość w diecie powiązana jest z zapobieganiem chorobom takim jak otyłość, cukrzyca typu II, niektóre nowotwory (m.in. jelita grubego, prostaty, sutka).

Spożywanie maślanki może wiązać się z obniżeniem poziomu cholesterolu we krwi. Działanie to tłumaczy się stosunkowo wysoką zawartością fosfolipidów, które ingerują w szlak syntezy cholesterolu i we wchłanianie w jelitach, dzięki czemu wpływają na obniżenie jego poziomu we krwi. Ponadto przy produkcji maślanki wykorzystywane są bakterie takie jak Lactococcus lactis, które mogą wiązać się z korzystnym wpływem na zdrowie, poprawą odporności.

Co jest zdrowsze – kefir czy maślanka?

Wszystkie fermentowane produkty mleczne są wartościowe i polecane na co dzień w zdrowej diecie. Każdy z nich ma mnóstwo zalet i dobrym rozwiązaniem byłoby dbanie o różnorodność i regularne – najlepiej codzienne – picie maślanki, kefiru, a także jogurtu. Kefir jest jednym z najstarszych rodzajów mleka, które poddane jest fermentacji. Produkowany jest z udziałem ziaren kefirowych. Pod względem zawartości cennych składników odżywczych, takich jak wapń czy fosfor, kefir i maślanka są porównywalne. Kefir jednak ma pewną unikalną zaletę, ponieważ oprócz korzystnych bakterii kwasu mlekowego zawiera także kefiran – naturalny prebiotyk.

Prebiotyki odpowiednio stymulują wzrost i aktywność bakterii bytujących w okrężnicy, co jest bardzo korzystne dla naszego zdrowia. Jednakże nie każdemu odpowiada dość charakterystyczny smak oraz lekko drożdżowy zapach kefiru. Dlatego u takich osób może lepiej sprawdzić się maślanka jako orzeźwiający napój mleczny.

Co lepsze – maślanka czy jogurt?

Jogurt to fermentowany produkt mleczny, zawierający charakterystyczne kultury bakterii z gatunków Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus i Streptococcus thermophilus. Jest to produkt o dość gęstej konsystencji i lekko kwaśnym smaku. Tak jak wcześniej wspomniano, fermentowane produkty mleczne warto spożywać zamiennie oraz dbać o ich różnorodność w diecie. Jeżeli porównać maślankę i jogurt, maślanka jest produktem o nieco mniejszej ilości kilokalorii (kcal), w jogurcie natomiast znajdziemy większą zawartość witaminy A.

Z czym nie łączyć maślanki?

Maślanka, tak jak inne produkty mleczne, nie powinna być spożywana w okolicy zażywania leków wchodzących w interakcję z wapniem (a tym bardziej nie może służyć do popijania leków). Produkty bogate w wapń mogą ograniczyć lub całkowicie uniemożliwić wchłanianie niektórych leków. Interakcje te dotyczą na przykład leków takich jak fluorochinolony i tetracykliny, które są często stosowane przy leczeniu zakażeń dróg oddechowych i moczowych.

Maślanka – przeciwwskazania

Mimo wielu zalet maślanka ma również pewne przeciwwskazania i nie jest przeznaczona dla każdego konsumenta. Głównym przeciwwskazaniem do spożywania maślanki jest alergia na białka mleka krowiego. Jest to jedna z najczęstszych alergii pokarmowych. W przypadku jej występowania wyklucza się produkty mleczne (czyli oprócz samego mleka wykluczeniu podlegają między innymi: twaróg, jogurty, maślanka, kefir) oraz te, które w swoim składzie zawierają mleko – na przykład niektóre wyroby cukiernicze, naleśniki, budynie, zupy oraz sosy zabielane śmietaną.

Zdrowe przepisy z wykorzystaniem maślanki

Maślanka truskawkowa

Składniki:

• Maślanka naturalna, 1 szklanka
• Truskawki, 2 garści
• Płatki migdałów, 1 łyżka
• Mięta, 2-3 listki

Sposób przygotowania:

Truskawki umyć, odszypułkować. Maślankę i truskawki zblendować. Przed podaniem udekorować płatkami migdałów oraz listkami świeżej mięty.

Racuchy z jabłkiem

Składniki:

• Jabłko, 1 sztuka
• Maślanka naturalna, 1/4 szklanki
• Mąka pszenna pełnoziarnista typ 2000, 1/2 szklanki
• Mleko, 1/4, szklanki
• Olej rzepakowy, 1 łyżeczka
• Siemię lniane, 1 łyżka
• Soda oczyszczona, 1/2 łyżeczki
• Woda, 3 łyżki

Sposób przygotowania:

Siemię lniane zalać wrzącą wodą i poczekać, aż napęcznieje. Maślankę, mleko, mąkę, sodę i siemię wymieszać. Jabłko umyć, pokroić w kostkę lub zetrzeć na tarce, a następnie dodać do masy. Na patelni rozgrzać olej, smażyć racuchy z obu stron do uzyskania złotego koloru.