Witamina B7 (biotyna) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar

Witamina B7, witamina H, biotyna i witamina piękna to nazwy tego samego związku. Biotyna korzystnie wpływa na poprawę kondycji włosów, skóry i paznokci. Jest rozpuszczalna w wodzie i produkowana przez bakterie jelitowe. Dodatkową suplementację zaleca się w sytuacji, kiedy zauważalne jest nadmierne wypadanie włosów, łamliwość i rozdwajanie się paznokci oraz pogorszenie stanu skóry (np. w ŁZS). Który preparat z witaminą B7 wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka biotyny i dlaczego nie powinno się łączyć suplementacji z białkiem jaja kurzego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

1. Co to jest biotyna? Rola witaminy B7 w organizmie
2. Dawkowanie biotyny
3. Objawy i skutki niedoboru biotyny
4. Objawy i skutki nadmiaru witaminy B7
5. Biotyna – występowanie. Jakie są najlepsze źródła biotyny?
6. Suplementy – którą biotynę wybrać?
7. Biotyna – najczęściej zadawane pytania

Biotyna w organizmie człowieka wytwarzana jest przez bakterie naturalnie tworzące florę jelitową. Dostarczana jest także wraz ze spożywanym pokarmem. Jednak podczas wydalania witaminy B7 wraz z moczem w wyniku jej metabolizmu, następują kilkukrotnie większe straty, niż ilość jaka jest przyjmowana z jedzeniem. Dodatkowo długotrwała antybiotykoterapia wyjaławia środowisko jelit i prowadzi do niedoborów biotyny. Może wówczas pojawić się pogorszenie stanu włosów, skóry i paznokci. Dodatkowo w cięższych przypadkach może dojść do łuszczycowych zmian skórnych na dłoniach, ramionach i nogach. W takich przypadkach warto rozważyć dodatkową suplementację tego składnika, gdyż wyłącznie źródła pokarmowe mogą być niewystarczające.

Co to jest biotyna? Rola witaminy B7 w organizmie

Witamina B7, nazywana biotyną, a także określana jako witamina H, jest związkiem rozpuszczalnym w wodzie. Zalicza się ją do kompleksu witamin z grupy B. Związek ten jest koenzymem umożliwiającym przyswajanie dwutlenku węgla, ponieważ pełni funkcję przekaźnika tego związku w różnorodnych reakcjach przemiany materii. Witamina B7 uczestniczy w przemianach białek, kwasu asparaginowego, aminokwasów, cukrów, nienasyconych kwasów tłuszczowych i innych związków lipidowych.

1. Biotyna wraz z witaminą K bierze udział w syntezie protrombiny, czyli składnika wpływającego na prawidłowe krzepnięcie krwi.
2. Witamina B7 ceniona jest zwłaszcza w dermatologii. Związek ten uczestniczy w procesie powstawania keratyny, a także podziałów komórkowych w obrębie włosów, skóry i paznokci. Wpływa to na poprawę wzrostu włosów i paznokci, ograniczenie ich łamliwości oraz poprawę stanu skóry. Biotyna jest także związkiem bogatym w siarkę, która jest elementem niezbędnym do powstawania keratyny, czyli podstawowego budulca paznokci i włosów. W związku z tym niedobór tego składnika może skutkować osłabieniem włosów i pękaniem czy rozdwajaniem się paznokci.
3. Wykazano, że biotyna ogranicza siwienie włosów oraz spowalnia lub hamuje proces łysienia. Przyjmuje się, że może to wynikać z właściwości regulujących pracę gruczołów łojowych, jaką wykazuje witamina B7. Przekłada się to na złagodzenie objawów łojotokowego zapalenia skóry (ŁZS), któremu z kolei przypisuje się osłabienie mieszków włosowych i wypadanie włosów.

Dawkowanie biotyny

Preparaty z biotyną zazwyczaj stosuje się w jednej dobowej dawce, niezależnie od przyjmowanych posiłków.

Szacowane dzienne zapotrzebowanie na witaminę B7 określane jest na poziomie 100 µg. U pacjentów z niedoborami biotyny, jak i u kobiet w ciąży zaleca się dawkę nawet do 1 mg wit. B7.

Objawy i skutki niedoboru biotyny

Zazwyczaj nie obserwuje się stanów niedoboru biotyny. Najczęściej do takiej sytuacji dochodzi w przypadku:

• problemów trawiennych lub metabolicznych,
• braku odpowiedniego enzymu – biotynidazy, który warunkuje prawidłowe przyswajanie biotyny z kompleksów białkowych.

Dodatkowo częste spożywanie dużych ilości jaj w stanie surowym ogranicza wchłanianie witaminy B7 z pokarmu. Dzieje się tak, ponieważ białko jaj jest źródłem awidyny, wykazującej znaczne powinowactwo do biotyny i tworzącej z nią trwały kompleks, powodując jej dezaktywację.

Niedobór witaminy B7 zazwyczaj przejawia się:

• zmianami zapalnymi skóry,
• przebarwieniami skórnymi,
• wypadaniem włosów,
• bólami mięśniowymi,
• ograniczeniem apetytu,
• brakiem sił,
• uczuciem zmęczenia,
• zaburzeniami lękowymi,
• a nawet halucynacjami.

Długotrwały obniżony poziom biotyny u niemowląt może skutkować spadkiem ciśnienia tętniczego krwi, zanikiem nerwu wzrokowego oraz spowolnieniem rozwoju.

Objawy i skutki nadmiaru witaminy B7

Dotychczas nie wykazano toksycznego działania biotyny.

Pojawiają się wówczas zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w postaci:

• nudności,
• biegunki,
• wymiotów,
• bólów brzucha,
• gorszego samopoczucia.

Biotyna – występowanie. Jakie są najlepsze źródła biotyny?

Dobrym źródłem biotyny jest pokarm, z którego witamina B7 jest dobrze przyswajana. Do najcenniejszych składników odżywczych bogatych w witaminę H należą:

• wątróbka,
• żółtko jaja kurzego,
• orzechy włoskie,
• szpinak,
• drożdże,
• melasa,
• arbuz,
• marchew,
• pomidory,
• migdały.

Warto pamiętać, aby zmniejszyć spożycie surowego białka z jaj kurzych, które zawiera awidynę, ograniczającą wchłanianie biotyny (wystarczy podgrzać białko, aby dezaktywować niekorzystne działanie awidyny na wchłanianie witaminy B7).

Suplementy – którą biotynę wybrać?

W aptekach, sklepach zielarskich, czy ze zdrową żywnością można znaleźć różnorodne preparaty z witaminą B7, których cena waha się od około 20 do 100 zł. Biotyna dostępna jest zarówno w postaci suplementów diety, leków, wyrobów medycznych zawierających, tylko ten składnik, jak również w produktach wieloskładnikowych. Korzystne jest stosowanie wyrobów zawierających dodatek innych witamin z grupy B, które znacznie poprawiają wchłanianie biotyny.

Biotyna – najczęściej zadawane pytania

Czy przyjmowanie biotyny może wpływać na wyniki badań diagnostycznych?

Tak, biotyna może zaburzać wyniki niektórych badań krwi, zwłaszcza hormonów obrazujących pracę tarczycy (TSH, fT3, fT4) oraz niektórych badań kardiologicznych (np. troponiny). W efekcie wyniki mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego stanu zdrowia.

Czy jajka zawsze zmniejszą stężenie biotyny we krwi?

Nie, taki efekt dotyczy tylko surowych białek jaj, które zawierają substancję utrudniającą wchłanianie biotyny. Po obróbce termicznej (gotowaniu lub smażeniu) efekt ten zanika.