Inozytol (witamina B8) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar

Witamina B8 i jej prawidłowy poziom gwarantują właściwe funkcjonowanie układu nerwowego. Inozytol powoduje zwiększenie produkcji substancji przekazujących sygnały pomiędzy komórkami nerwowymi. Dodatkowo, działając tak, jak leki przeciwdepresyjne powoduje zwiększenie wychwytu zwrotnego serotoniny i kwasu gamma-aminomasłoego, czyli neurotransmiterów. Którą witaminę B8 wybrać i jakie są objawy niedoboru i nadmiaru inozytolu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

1. Co to jest inozytol? Rola witaminy B8 w organizmie
2. Inozytol – dawkowanie witaminy B8
3. Objawy i skutki niedoboru inozytolu (witaminy B8)
4. Objawy i skutki nadmiaru witaminy B8
5. Inozytol – jakie są najlepsze źródła witaminy B8?
6. Suplementy – którą witaminę B8 wybrać?
7. Inozytol – najczęściej zadawane pytania

Inozytol jest naturalnie występującym związkiem, który uczestniczy m.in. w funkcjonowaniu błon komórkowych i szlakach sygnałowych układu nerwowego. Może również wpływać na gospodarkę węglowodanową i niektóre parametry lipidowe, szczególnie u kobiet z PCOS. Zwykle jest dobrze tolerowany, choć jego stosowanie może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Choć potocznie określany jest mianem „witaminy B8”, inozytol nie jest witaminą w klasycznym znaczeniu tego słowa.

Co to jest inozytol? Rola witaminy B8 w organizmie

Inozytol był dawniej określany mianem witaminy B8, jednak obecnie nie jest zaliczany do witamin, ponieważ organizm człowieka może go samodzielnie syntetyzować. Pod względem budowy chemicznej inozytol należy do polioli, czyli związków zawierających wiele grup hydroksylowych.

Ze względu na jego udział w przekaźnictwie komórkowym badano możliwość zastosowania inozytolu w zaburzeniach nastroju i lękowych, jednak obecne dowody nie pozwalają potwierdzić jego skuteczności w leczeniu depresji.

Badania wskazują natomiast, że suplementacja inozytolem może korzystnie wpływać na niektóre parametry gospodarki glukozowo-insulinowej, m.in. stężenie glukozy, insuliny i wskaźnik HOMA-IR, a także na wybrane parametry lipidowe. Wyniki badań są jednak zróżnicowane, dlatego inozytolu nie należy traktować jako zamiennika leczenia cukrzycy czy zaburzeń lipidowych.

Istnieją także doniesienia o korzystnym wpływie inozytolu u kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS). W tej grupie może on wpływać na niektóre parametry metaboliczne, jednak korzyści kliniczne pozostają ograniczone i nie można obecnie wskazać jednej konkretnej dawki ani kombinacji inozytolu jako najlepszego rozwiązania.

Inozytol – dawkowanie witaminy B8

Zalecana dzienna dawka inozytolu wynosi zazwyczaj od 500 do 2000 mg. W przypadku uzupełniania niedoborów inozytolu związanych z przebiegiem chorób, dawki są znacznie większe i stosowane pod kontrolą lekarza.

Objawy i skutki niedoboru inozytolu (witaminy B8)

Inozytol jest dostarczany wraz z pożywieniem, a dodatkowo organizm człowieka może samodzielnie go wytwarzać. Z tego względu jego niedobór u zdrowych osób występuje rzadko. Obniżony poziom inozytolu może pojawiać się jednak w niektórych chorobach, m.in. cukrzycy i chorobach nerek, w których dochodzi do zaburzeń jego metabolizmu lub zwiększonej utraty z moczem.

Obniżona dostępność inozytolu może mieć związek z zaburzeniami gospodarki glukozowo-insulinowej, w tym insulinoopornością, oraz niektórymi zaburzeniami metabolicznymi. Zmiany poziomu inozytolu obserwuje się również w wybranych zaburzeniach neurologicznych i psychicznych, jednak nie oznacza to, że ich przyczyną jest jego niedobór. Inozytol odgrywa także ważną rolę w funkcjonowaniu męskiego układu rozrodczego i może wpływać na jakość nasienia.

Objawy i skutki nadmiaru witaminy B8

Inozytol uważany jest za substancję bezpieczną i jest dobrze tolerowany przez organizm. Wykazuje niską toksyczność, ponieważ w większości wydalany jest wraz z moczem. Zazwyczaj stosowane dawki, czyli w przedziale 2 – 4 g/dobę przeważnie nie powodowały żadnych działań niepożądanych.

Niepożądane działania z reguły ustępowały po zaprzestaniu suplementacji inozytolu.

Inozytol – jakie są najlepsze źródła witaminy B8?

Niedobór inozytolu jest rzadko obserwowany, ponieważ jest on syntetyzowany w organizmie oraz występuje w wielu składnikach pokarmowych.

1. Bogatymi źródłami inozytolu są świeże warzywa i owoce, zwłaszcza fasola, groszek oraz owoce cytrusowe.
2. Inozytol często stanowi dodatek do napojów energetycznych.
3. Witaminę B8 można znaleźć również w drożdżach, produktach pełnoziarnistych, orzechach oraz kiełkach pszenicy.

Suplementy – którą witaminę B8 wybrać?

W aptekach dostępnych jest wiele preparatów zawierających inozytol – zarówno produkty jednoskładnikowe, jak i preparaty wieloskładnikowe, w tym kompleksy witaminowe. W przypadku suplementacji inozytolu istotniejsze od wyboru preparatu wieloskładnikowego jest zwrócenie uwagi na rodzaj inozytolu, jego ilość oraz jakość preparatu. W niektórych zastosowaniach, m.in. u kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS), stosuje się przede wszystkim myo-inozytol, samodzielnie lub w połączeniu z D-chiro-inozytolem. 

Inozytol – najczęściej zadawane pytania

Z czym nie łączyć inozytolu?

Należy zachować ostrożność podczas stosowania inozytolu z lekami przeciwcukrzycowymi, ponieważ może on wpływać na gospodarkę glukozową i nasilać działanie obniżające stężenie glukozy we krwi. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem.

Jakie są działania niepożądane inozytolu?

Inozytol jest zazwyczaj dobrze tolerowany. W dużych dawkach może powodować nudności, bóle brzucha, wzdęcia, biegunkę, zmęczenie oraz bóle i zawroty głowy.

Czym różni się mio-inozytol od D-chiro-inozytolu?

Mio-inozytol i D-chiro-inozytol są izomerami inozytolu. D-chiro-inozytol powstaje z mio-inozytolu w wyniku działania enzymu epimerazy. W suplementach najczęściej stosuje się proporcję mio-inozytolu do D-chiro-inozytolu 40:1, która odpowiada fizjologicznym warunkom organizmu.