Jak przechowywać soczewki kontaktowe?

Soczewki kontaktowe to wyroby medyczne, które mają bezpośredni kontakt z powierzchnią oka, dlatego ich prawidłowa pielęgnacja ma znaczenie dla bezpieczeństwa i komfortu noszenia. Dotyczy to również soczewek dwutygodniowych i miesięcznych, które wymagają odpowiedniego czyszczenia i przechowywania po każdym użyciu. Właściwy wielofunkcyjny płyn pielęgnacyjny pomaga utrzymać soczewki w odpowiednim stanie, jednak należy przestrzegać zaleceń producenta dotyczących jego stosowania i czasu przechowywania.

1. Dlaczego prawidłowe przechowywanie soczewek jest tak ważne?
2. W czym i jak przechowywać soczewki?
3. Jak dbać o soczewki i pojemnik?
4. Co zrobić, gdy zabrakło płynu do soczewek?
5. Kiedy wyrzucić soczewki zamiast je przechowywać?
6. Jak przechowywać soczewki kontaktowe – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• jak często czyścić pojemnik na soczewki,
• jak długo można pozostawić soczewki kontaktowe w płynie pielęgnacyjnym,
• jak nieprzestrzeganie zasad higieny soczewek wpływa na zdrowie oczu,
• jak prawidłowo czyścić i przechowywać soczewki kontaktowe.

Nieprawidłowa higiena soczewek może zwiększać ryzyko podrażnień, infekcji i innych powikłań związanych z ich noszeniem. Warto więc wiedzieć, jak prawidłowo przechowywać soczewki, jak często wymieniać płyn i pojemnik oraz kiedy skonsultować się z okulistą bądź optometrystą.

Dlaczego prawidłowe przechowywanie soczewek jest tak ważne?

Nieprawidłowa pielęgnacja soczewek kontaktowych może prowadzić do poważnych problemów z wzrokiem i zwiększać ryzyko podrażnienia, zapalenia rogówki oraz innych powikłań. Na powierzchni soczewek, w pojemniku lub w zanieczyszczonym płynie mogą znajdować się drobnoustroje, w tym bakterie, grzyby i pierwotniaki.

Objawy, które powinny skłonić do konsultacji z lekarzem, to:

• zaczerwienienie oka,
• ból,
• uczucie ciała obcego,
• łzawienie,
• światłowstręt,
• wydzielina z oka,
• pogorszenie ostrości widzenia.

Jeśli pojawi się nietypowe podrażnienie oka, należy zdjąć soczewkę i nie zakładać jej ponownie do czasu uzyskania odpowiedniej porady medycznej, szczególnie gdy objawy są nasilone lub nie ustępują. Ryzyko infekcji oczu wzrasta zwłaszcza w przypadku niewłaściwego przechowywania soczewek – np. w wodzie, starym płynie lub zabrudzonym pojemniku. Niebezpieczne jest również spanie w soczewkach, jeśli producent nie przewidział takiego sposobu użytkowania.

W czym i jak przechowywać soczewki?

Można powiedzieć, że prawidłowe dbanie o soczewki zaczyna się jeszcze przed ich zdjęciem z oczu. Przed zdjęciem soczewki należy dokładnie umyć i osuszyć ręce, a następnie umieścić soczewki w czystym pojemniku wypełnionym świeżym płynem pielęgnacyjnym.

Pojemnik również wymaga odpowiedniej higieny. Po wyjęciu soczewek należy go opróżnić, wyczyścić i przepłukać świeżą porcją płynu przeznaczonego do pielęgnacji soczewek, a następnie pozostawić otwarty do wyschnięcia. Nie należy myć ani płukać pojemnika wodą z kranu. Nie należy również dolewać nowego płynu do pozostałości starego roztworu.

Po każdym użyciu soczewek pozostały płyn trzeba wylać i zastosować świeży preparat. Dolewanie zmniejsza skuteczność dezynfekcji i może zwiększać ryzyko zakażenia. Warto pamiętać, że płyn do soczewek nie służy wyłącznie do ich przechowywania. Jego zadaniem jest również oczyszczanie, dezynfekcja oraz usuwanie osadów białkowych i lipidowych gromadzących się na powierzchni soczewki podczas noszenia.

Jaki płyn do przechowywania soczewek wybrać?

Płyn do przechowywania soczewek kontaktowych należy dobierać do rodzaju soczewek oraz zaleceń ich producenta. Najczęściej stosuje się płyny wielofunkcyjne, które umożliwiają czyszczenie, płukanie i dezynfekcję soczewek, a także ich przechowywanie. W przypadku niektórych soczewek można stosować systemy oksydacyjne na bazie nadtlenku wodoru. Ważne jest przestrzeganie instrukcji stosowania preparatu, ponieważ nie każdy płyn nadaje się do każdego rodzaju soczewek.

Czym płyn wielofunkcyjny różni się od płynu oksydacyjnego?

Płyny wielofunkcyjne służą do czyszczenia, płukania, dezynfekcji i przechowywania soczewek. Są wygodne w codziennym użytkowaniu, ponieważ zwykle nie wymagają dodatkowych etapów neutralizacji. Płyny oksydacyjne zawierają najczęściej nadtlenek wodoru, który dezynfekuje soczewki.

Czy można przechowywać soczewki w soli fizjologicznej?

Nie, sól fizjologiczna nie zapewnia skutecznej dezynfekcji soczewek kontaktowych, dlatego nie powinna zastępować płynu do ich przechowywania. Choć może być stosowana do płukania soczewek, jeśli dopuszcza to instrukcja danego produktu, nie usuwa w wystarczającym stopniu drobnoustrojów i nie chroni przed zakażeniami oka.

Jak dbać o soczewki i pojemnik?

Soczewek kontaktowych należy używać zgodnie z zaleceniami producenta oraz specjalisty, a do ich pielęgnacji stosować wyłącznie przeznaczone do tego preparaty. 

Jak dbać o pojemnik na soczewki?

Po każdym użyciu pojemnika należy wylać pozostały płyn, oczyścić pojemnik zgodnie z zaleceniami producenta, a następnie pozostawić go do wyschnięcia na powietrzu. Nie należy używać wody z kranu do czyszczenia pojemnika. Płyn w pojemniku powinien być zawsze świeży – nie wolno dolewać nowej porcji do pozostałości poprzedniej. Pojemnik należy regularnie wymieniać, zwykle co najmniej co trzy miesiące lub zgodnie z instrukcją producenta płynu.

Jak długo soczewki mogą leżeć w płynie?

Nie ma jednej uniwersalnej zasady dotyczącej czasu przechowywania soczewek w płynie. Dopuszczalny czas przechowywania zależy od rodzaju soczewki oraz konkretnego systemu pielęgnacji i powinien być zgodny z instrukcją producenta. Poszczególne preparaty mogą mieć różne wymagania dotyczące czasu, po którym soczewkę należy ponownie wyczyścić i zdezynfekować przed założeniem.

Nie należy zatem przyjmować, że każdą soczewkę miesięczną można bezpiecznie pozostawić w tym samym płynie przez 30 dni. Określenie „miesięczna” odnosi się przede wszystkim do harmonogramu wymiany soczewki, a nie do czasu przechowywania jej w pojemniku. Jeśli soczewki były przechowywane dłużej niż przewiduje instrukcja używanego systemu pielęgnacji, przed ponownym założeniem należy postępować zgodnie z zaleceniami producenta – może być konieczne ponowne czyszczenie i dezynfekcja soczewki. Nie należy samodzielnie wydłużać zalecanego okresu przechowywania ani czasu użytkowania soczewek.

Co zrobić, gdy zabrakło płynu do soczewek?

Jeśli zabrakło płynu do soczewek, nie należy zastępować go wodą, solą fizjologiczną ani domowymi roztworami. Najbezpieczniej użyć nowego, odpowiedniego preparatu. Jeśli nie jest to możliwe, należy zrezygnować z zakładania soczewek do czasu zapewnienia im prawidłowej pielęgnacji. 

Kiedy wyrzucić soczewki zamiast je przechowywać?

Soczewki należy wyrzucić po upływie okresu ich użytkowania, a soczewki jednodniowe – po jednorazowym użyciu.

W razie wątpliwości dotyczących ich czystości i bezpieczeństwa lepiej soczewki wymienić na nowe.

Jak przechowywać soczewki kontaktowe – najczęściej zadawane pytania

Czy można ponownie użyć płynu, który został już w pojemniku?

Płyn należy wymieniać po każdym użyciu soczewek. Dolewanie nowego płynu do starego jest jednym z najczęstszych błędów. Taka praktyka zmniejsza skuteczność dezynfekcji i może prowadzić do namnażania bakterii, grzybów oraz innych mikroorganizmów. Oznacza to, że po wyjęciu soczewek z pojemnika stary płyn powinien zostać wylany, a sam pojemnik przepłukany świeżym preparatem przeznaczonym do pielęgnacji soczewek. Następnie należy pozostawić go do wyschnięcia.

Czy soczewki przechowywane przez noc trzeba ponownie płukać przed założeniem?

Jeśli soczewki były prawidłowo przechowywane w świeżym płynie dezynfekującym, dodatkowe płukanie nie zawsze jest konieczne. Należy postępować zgodnie z instrukcją konkretnego preparatu, ponieważ niektóre systemy wymagają płukania soczewek przed założeniem. W przypadku systemów oksydacyjnych trzeba bezwzględnie upewnić się, że nadtlenek wodoru został całkowicie zneutralizowany po procesie dezynfekcji.

Jak przewozić płyn i pojemnik na soczewki w podróży samolotem?

Płyn do soczewek najlepiej przewozić w oryginalnym, szczelnie zamkniętym opakowaniu. W bagażu podręcznym obowiązują ograniczenia dotyczące przewozu płynów, które zależą od przepisów lotniska i trasy podróży. Pojemnik na soczewki powinien być czysty i suchy, a soczewki należy przechowywać zgodnie z zaleceniami producenta.

Co zrobić, jeśli zamknięty blister z soczewką zamarzł lub mocno się nagrzał?

Jeśli zamknięty blister z soczewką zamarzł lub był narażony na wysoką temperaturę, nie należy automatycznie zakładać, że soczewka nadal nadaje się do użycia. Ekstremalne warunki mogą wpłynąć na właściwości soczewki lub integralność opakowania. Należy sprawdzić zalecenia producenta dotyczące warunków przechowywania. Jeśli blister jest uszkodzony, nieszczelny lub występują wątpliwości co do bezpieczeństwa produktu, soczewki nie należy używać.