Mech morski (chrząstnica kędzierzawa) – właściwości i zastosowanie

Morski mech, znany także jako chrząstnica kędzierzawa (Chondrus crispus, ang. sea moss), jest glonem od lat wykorzystywanym w żywieniu i przemyśle farmaceutycznym. W zależności od warunków środowiskowych może mieć kolor od czerwonego do lekko żółtego. Chrząstnica należy do rodziny krasnorostów i występuje powszechnie w północnym rejonie Oceanu Atlantyckiego. Zainteresowanie suplementami z mchu morskiego wynika głównie z zawartości polisacharydów, składników mineralnych oraz potencjalnego wpływu na układ pokarmowy, odpornościowy i skórę. 

1. Czym jest mech morski? 
2. Właściwości mchu morskiego 
3. Zastosowanie morskiego mchu 
4. Jak suplementować morski mech? 
5. Przeciwwskazania do suplementacji morskiego mchu 
6. Morski mech – najczęściej zadawane pytania 

Z tego artykułu dowiesz się: 

• czym jest morski mech i czym różni się od popularnego „sea moss” z mediów społecznościowych; 
• jakie właściwości mchu morskiego potwierdzają badania; 
• kiedy suplementacja może być zasadna, a kiedy wymaga ostrożności. 

Z tego artykułu zrozumiesz, czym dokładnie jest chrząstnica kędzierzawa (morski mech) i na czym polegają różnice między nią a produktami sprzedawanymi w mediach społecznościowych jako „sea moss”. Dowiesz się także, które właściwości mchu morskiego mają naukowe potwierdzenie. 

Czym jest mech morski? 

Morski mech to potoczna nazwa chrząstnicy kędzierzawej (Chondrus crispus), czerwonych alg morskich występujących głównie u wybrzeży Atlantyku. W farmacji i technologii żywności surowiec ten jest znany przede wszystkim jako naturalne źródło karagenu (E407) – polisacharydu o właściwościach żelujących. Warto zaznaczyć, że pod nazwą sea moss, często spotykaną w mediach społecznościowych, kryją się różne gatunki glonów, niemających właściwości odpowiadających chrząstnicy kędzierzawej. Istnieją strony internetowe, na których można spotkać oferty sprzedaży innych gatunki glonów (np. Gracilaria), jako popularnego obecnie morskiego mchu.

Popularność mchu morskiego jest częściowo związana z ogromnym zwiększeniem zainteresowania preparatami kolagenowymi w Europie na przestrzeni lat 2024-2025. Wyciągi z morskiego mchu znajdziemy na rynku najczęściej w postaci żelu, który jest składnikiem preparatów do stosowania zewnętrznego lub kapsułek do połknięcia.  

Właściwości mchu morskiego 

Właściwości mchu morskiego wynikają głównie z jego składu chemicznego. Chrząstnica kędzierzawa zawiera polisacharydy siarczanowe (karageny), aminokwasy, błonnik rozpuszczalny oraz składniki mineralne, w tym jod, magnez, potas i wapń. Zawartość białka w mchu morskim wynosi zwykle 8-15% suchej masy. Dokładny skład ilościowy zależy od miejsca pochodzenia surowca.  
Mieszanina polisacharydów obecna w tych wodorostach powleka błony śluzowe, tworząc na ich powierzchni ochronną warstwę, która wspomaga utrzymanie właściwego nawilżenia śluzówek. Spożycie dużych ilości żelu z chrząstnicy kędzierzawej, ze względu znacznej ilości polisacharydów oraz błonnika, może wywołać również efekt przeczyszczający, często niezamierzony na początku suplementacji.  

Zastosowanie morskiego mchu 

Morski mech, a raczej karagen z niego pochodzący, znajduje zastosowanie w diecie, suplementach diety oraz kosmetykach. Polisacharydy występujące w żelu z mchu morskiego bywa stosowany jako składnik preparatów wspierających pracę jelit i pasaż przewodu pokarmowego. Dzięki wysokiej zawartości błonnika może wspierać proces redukcji nadmiernej masy ciała, zwiększając uczucie sytości i tym samym pomagając ograniczyć apetyt. 

Nawilżające działanie wyciągu z chrząstnicy bywa pomocne podczas infekcji górnych dróg oddechowych – jest częstym składnikiem tabletek nawilżających błonę śluzową gardła przy jej podrażnieniu. Zawartość polisacharydów oraz aminokwasów pozwala na wykorzystanie żelu z mchu morskiego w kosmetyce. Kremy oraz balsamy zawierające wyciągi z mchu morskiego są chętnie wykorzystywane podczas pielęgnacji skóry suchej i wrażliwej.  
Nie można pominąć rosnącego zainteresowania przeciwstarzeniowymi właściwościami mchu morskiego. W niektórych przypadkach preparaty doustne zawierające wyciągi z mchu są polecane jako alternatywa do jeszcze bardziej popularnego kolagenu, choć ich działanie różni się. Na ten moment nie ma wielu dowodów naukowych potwierdzających korzystny wpływ tego typu preparatów.  

Jak suplementować morski mech? 

Preparaty z mchu morskiego występują w postaci kapsułek oraz gotowych żeli. Kluczowe znaczenie ma pochodzenie surowca oraz kontrola zawartości jodu. Ponadto glony morskie mogą kumulować nie tylko jod, ale i metale ciężkie. Zalecenia dotyczące dawkowania będą różniły się w zależności od producenta, standaryzacji oraz postaci preparatu.

Na rynku dostępne są preparaty wielu różnych firm. Przed zakupem warto sprawdzić jakość rozważanego suplementu, zakupić go z zaufanego źródła, a w razie wątpliwości skorzystać z porady farmaceuty.  

Przeciwwskazania do suplementacji morskiego mchu 

Suplementacji mchu morskiego nie zaleca się osobom z chorobami tarczycy, kobietom w ciąży i karmiącym, dzieciom, pacjentom z chorobami autoimmunologicznymi, chorobami nerek, problemami trawiennymi bez wcześniejszej konsultacji lekarskiej. Przeciwwskazaniem do suplementacji mchu morskiego jest także alergia na algi morskie. 

Skutki uboczne suplementacji morskim mchem 

Możliwe działania niepożądane obejmują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (wzdęcia, biegunka), reakcje alergiczne oraz objawy nadmiernej podaży jodu przy długotrwałym stosowaniu. Objawy ze strony układu pokarmowego występują częściej przy nadmiernym stosowaniu mchu morskiego w postaci żelu.  

Morski mech – najczęściej zadawane pytania 

Jak dawkować mech morski? 

Nie ustalono oficjalnych norm dawkowania. Najczęściej stosuje się niewielkie porcje, zawsze z uwzględnieniem całkowitej podaży jodu z diety. Przed rozpoczęciem suplementacji warto zapoznać się z zaleceniami producenta, ponieważ preparaty mogą różnić się między sobą ilością ekstraktu.  

Co jest lepsze kolagen czy żel z mchu morskiego? 

Są to produkty o odmiennym składzie i mechanizmie działania. Kolagen dostarcza aminokwasów – głównie glicyny i proliny. W przypadku mchu morskiego są to głównie polisacharydy i minerały, które mogą co prawda posłużyć organizmowi do produkcji kolagenu – lecz póki co jest to temat, który nadal wymaga dalszych badań. 

Z czym nie łączyć mchu morskiego? 

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu preparatów z jodem, leków wpływających na czynność tarczycy oraz preparatów o działaniu przeczyszczającym.