Rekordowa liczba transplantacji w Polsce w 2025 roku. Co przeszczepia się najczęściej?

Rok 2025 zapisze się w historii polskiej transplantologii jako czas kolejnego, wyraźnego przełomu. Według najnowszych danych Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji „Poltransplant” w minionym roku przeszczepiono 2298 narządów, co pozwoliło uratować 2254 pacjentów. To najwyższy wynik w historii i kontynuacja trendu z poprzednich lat.

1. Polska transplantologia bije kolejne rekordy
2. Najczęściej przeszczepiane narządy w Polsce – liczby i ich znaczenie
3. Dawcy – więcej zgłoszeń, ale wciąż ogromne wyzwania
4. Transplantologia w Polsce – wciąż zbyt mała liczba dawców żywych i rosnąca lista oczekujących

Z tego artykułu dowiesz się:

• ile narządów przeszczepiono w Polsce w 2025 r. i jak te liczby zmieniają się na przestrzeni lat,
• ile osób nadal oczekuje na przeszczep i jakie wyzwania stoją przed systemem transplantacyjnym.

Dzięki temu artykułowi lepiej poznasz nie tylko statystyki, ale także ich znaczenie dla pacjentów, lekarzy i funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w Polsce.

Polska transplantologia bije kolejne rekordy

Dane z 2025 r. pokazują, że polski system transplantacyjny umacnia się na wielu płaszczyznach. W ciągu roku wykonano aż 2298 operacji przeszczepień narządów wewnętrznych, które zostały pozyskane od zmarłych dawców. Dzięki temu udało się uratować zdrowie i życie 2254 pacjentów. Wynik ten przewyższa dotychczas rekordowy 2024 r., kiedy wykonano 2197 takich zabiegów (u 2151 osób), i stanowi wyraźny dowód systematycznego rozwoju transplantologii w Polsce. Różnica między liczbą przeszczepionych narządów a liczbą pacjentów wynika z faktu, że kilkudziesięciu pacjentów otrzymało więcej niż jeden narząd – np. 25 pacjentom przeszczepiono jednocześnie nerki i trzustkę, 12 osobom nerki i wątrobę, a kilku pacjentom wykonano transplantację serca i płuca.

Istotnym elementem poprawy funkcjonowania systemu transplantacyjnego jest rozwój struktur koordynacyjnych. Kluczową rolę odgrywają koordynatorzy wojewódzcy ds. transplantacji, których zadaniem jest nie tylko usprawnienie zgłaszania potencjalnych dawców przez szpitale, ale również koordynowanie całego procesu transplantacyjnego. Koordynatorzy prowadzą rozmowy z rodzinami osób zmarłych, wyjaśniają procedury i znaczenie dawstwa narządów, a także wspierają personel medyczny na każdym etapie – od identyfikacji dawcy po realizację przeszczepu. To właśnie ich praca w dużej mierze przekłada się na wzrost liczby zgłoszeń i skutecznie przeprowadzonych transplantacji.

Ciekawostka: Europejskim i światowym liderem transplantologii od lat pozostaje Hiszpania, przede wszystkim dzięki bardzo dobrze zorganizowanemu systemowi. W każdym szpitalu funkcjonuje tam koordynator transplantacyjny odpowiedzialny za identyfikację potencjalnych dawców, a rozmowy z rodzinami zmarłych są standardowym elementem procedur medycznych i są prowadzone przez specjalnie przeszkolony personel. System działa w trybie całodobowym – od zgłoszenia dawcy, poprzez decyzję, aż po pobranie i transport narządów. Minimalizuje to straty organizacyjne. Dodatkowo transplantologia od lat jest obecna w edukacji publicznej i mediach, co przekłada się na wysokie zaufanie społeczne.

Najczęściej przeszczepiane narządy w Polsce – liczby i ich znaczenie

W statystykach za rok 2025 wyraźnie dominują konkretne narządy:

• nerki – 1227 przeszczepów (najczęściej wykonywana procedura), stanowią ponad połowę wszystkich transplantacji narządowych;
• wątroba – 671 transplantacji, utrzymują się na wysokim poziomie od wielu lat;
• serce – 169 zabiegów, nadal jest to zabieg stosunkowo rzadki;
• płuca – 133 przeszczepy, zabiegi te w ostatnich latach także odnotowują wzrost.

Dla porównania dane z 2024 r. wyglądały następująco:

• nerki – 1132 przeszczepy,
• wątroba – 615,
• serce – 201,
• płuca – 147.

Choć niektóre kategorie – jak transplantacje serca czy płuc – rosną wolniej, ogólny trend jest wyraźnie wzrostowy.

Warto jednocześnie podkreślić, że jeszcze większa grupa pacjentów oczekuje na przeszczep rogówki oka, jednak są to zabiegi z zakresu transplantacji tkanek, a nie narządów wewnętrznych, i funkcjonują w odrębnym systemie organizacyjnym oraz na innych listach oczekujących.

Dawcy – więcej zgłoszeń, ale wciąż ogromne wyzwania

Kluczowym czynnikiem wzrostu liczby transplantacji w Polsce jest większa liczba zgłoszonych potencjalnych dawców. W 2025 r. zarejestrowano 1021 potencjalnych dawców zmarłych, a narządy pobrano od 781 dawców. Po raz pierwszy liczba zgłoszeń przekroczyła tysiąc, co oznacza wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim (917 zgłoszeń i 706 dawców rzeczywistych). Dane te potwierdzają długoterminowy postęp w identyfikowaniu dawców i realizacji pobrań.

Ma to ogromne znaczenie, ponieważ od skuteczności systemu identyfikacji dawców zależy realna liczba przeszczepień i szanse pacjentów na nowe życie. Już samo przekroczenie tysiąca zgłoszeń to nie tylko wymierny rekord statystyczny, ale także efekt systemowych zmian i rosnącej świadomości wśród szpitali i personelu medycznego.

Transplantologia w Polsce – wciąż zbyt mała liczba dawców żywych i rosnąca lista oczekujących

Mimo pozytywnych trendów obserwowanych w ostatnich latach polska transplantologia nadal mierzy się z istotnymi wyzwaniami systemowymi. Jednym z nich pozostaje niski udział przeszczepów od żywych dawców, które w Polsce stanowią nieco ponad 5% wszystkich transplantacji. Jest to wynik wyraźnie niższy niż w wielu krajach europejskich i powoduje większe uzależnienie krajowego systemu od narządów pozyskiwanych od dawców zmarłych. W praktyce oznacza to, że możliwości zwiększania liczby przeszczepów są w dużej mierze ograniczone dostępnością i skutecznością identyfikacji dawców pośmiertnych.

Różnice te dobrze ilustruje porównanie z Hiszpanią, uznawaną za światowego lidera w obszarze transplantologii. W tym kraju odsetek transplantacji od żywych dawców jest wyższy niż w Polsce i wynosi ok. 6–6,5% wszystkich zabiegów, jednak kluczowym filarem systemu pozostaje bardzo skuteczne dawstwo od osób zmarłych.

Pokazuje to, że skuteczność systemu transplantacyjnego zależy nie tylko od liczby potencjalnych biorców, ale przede wszystkim od organizacji procesu dawstwa, koordynacji działań i efektywnego pozyskiwania narządów.

Jednocześnie dane z końca 2025 r. wskazują, że na transplantację w Polsce nadal oczekują setki, a nawet tysiące pacjentów. Według niektórych szacunków liczba ta przekracza 1700 osób, szczególnie w przypadku przeszczepów nerek i serca. Jest to dowód na to, że zapotrzebowanie na przeszczepy narządów wciąż znacząco przewyższa liczbę dostępnych dawców, co pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej transplantologii – zarówno w Polsce, jak i w całej Europie.