Czym jest maltodekstryna i jaki ma wpływ na zdrowie?

Maltodekstryna to składnik, który bardzo często pojawia się w składzie produktów spożywczych, suplementów diety oraz żywności specjalnego przeznaczenia. Dla wielu konsumentów jej nazwa brzmi chemicznie, co rodzi pytania o bezpieczeństwo i wpływ na zdrowie. Substancja ta wykorzystywana jest głównie jako źródło energii oraz dodatek poprawiający konsystencję produktów. Jednocześnie coraz częściej pojawiają się wątpliwości dotyczące jej wpływu na poziom cukru we krwi i pracę jelit. Czy maltodekstryna jest zdrowa, czy lepiej ograniczyć jej obecność w diecie?

1. Czym jest maltodekstryna?
2. Maltodekstryna – właściwości
3. Zastosowanie maltodekstryny w przemyśle
4. Czy maltodekstryna jest zdrowa?
5. Skutki uboczne spożywania produktów z maltodekstryną
6. Maltodekstryna i jej wpływ na zdrowie – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• czym jest maltodekstryna i w jaki sposób powstaje,
• czy maltodekstryna jest szkodliwa dla zdrowia,
• kto powinien ograniczyć jej spożycie.

W tym artykule znajdziesz także informacje, jak maltodekstryna wpływa na poziom cukru we krwi i funkcjonowanie jelit oraz dlaczego stosuje się ją w produktach dla niemowląt i kobiet w ciąży.

Czym jest maltodekstryna?

Maltodekstryna to węglowodan złożony, który powstaje w wyniku częściowej hydrolizy skrobi, najczęściej kukurydzianej, ziemniaczanej, ryżowej lub pszennej. Najprościej można powiedzieć, że maltodekstryna to łatwo przyswajalne źródło energii o neutralnym smaku.

W czystej postaci występuje jako biały proszek, dobrze rozpuszczalny w wodzie. Nie cechuje się intensywną słodkością, mimo że z chemicznego punktu widzenia – podobnie jak sacharoza – należy do cukrów. Właściwości te sprawiają, że maltodekstryna jest tak chętnie wykorzystywana w produkcji żywności.

Maltodekstryna – właściwości

Jedną z najważniejszych właściwości maltodekstryny jest jej wysoki indeks glikemiczny, który często przekracza wartość 100. Oznacza to, że bardzo szybko podnosi poziom glukozy we krwi. Z tego względu bywa wykorzystywana przez sportowców jako szybkie paliwo energetyczne.

Maltodekstryna działa również jako nośnik smaku, zagęstnik oraz stabilizator konsystencji. Nie ma intensywnego zapachu ani smaku, dzięki czemu nie zmienia walorów sensorycznych produktów, do których jest dodawana.

Zastosowanie maltodekstryny w przemyśle

Maltodekstryna znajduje bardzo szerokie zastosowanie zarówno w produkcji żywności, jak i suplementów diety czy farmaceutyków. Stosuje się ją m.in. w odżywkach dla sportowców, preparatach witaminowych i mineralnych, produktach instant, żywności dietetycznej i medycznej.

Dzięki swoim właściwościom technologicznym maltodekstryna poprawia teksturę produktów oraz wydłuża ich trwałość.

W jakich produktach znajduje się maltodekstryna?

Maltodekstrynę można znaleźć w wielu codziennych produktach spożywczych, takich jak jogurty, sosy, zupy w proszku, płatki śniadaniowe, słodycze czy napoje energetyczne. Często występuje również w produktach oznaczanych jako „fit” lub „light”. Zastępuje w nich tłuszcz, dzięki czemu obniża kaloryczność produktu z jednoczesnym zachowaniem pożądanych cech sensorycznych takich jak kremowa konsystencja. Jej obecność może się jednak przełożyć na większe spożycie wybranych produktów, o czym piszemy w dalszej części artykułu.

Obecna jest także w mleku modyfikowanym oraz kaszkach dla dzieci, co budzi pytania o maltodekstrynę dla niemowląt i jej wpływ na rozwijający się organizm.

Co ciekawe, mimo wysokiego IG maltodekstryna w składzie produktu jest uwzględniona w ogólnej grupie węglowodanów, do których zaliczamy cukry (mono- i disacharydy takie jak glukoza, fruktoza, sacharoza) i węglowodany złożone (np. maltodekstryna czy błonnik). Co to oznacza dla konsumenta? Produkt może mieć napis „bez dodatku cukru”, a jednocześnie zawierać maltodekstrynę i silnie podnosić poziom cukru we krwi (wysoki IG). Z tego względu warto czytać skład, a nie tylko tabelę „cukry”. Obecność maltodekstryny będzie ważna zwłaszcza dla osób z cukrzycą, insulinoopornością lub stosujących dietę o niskim IG, low carb czy ketogeniczną.

Czy maltodekstryna jest zdrowa?

Odpowiedź na pytanie, czy maltodekstryna jest zdrowa, nie jest jednoznaczna. Dla osób zdrowych, spożywana w umiarkowanych ilościach, nie stanowi zagrożenia. Problem pojawia się przy jej nadmiernym spożyciu, zwłaszcza gdy dieta jest bogata w produkty wysokoprzetworzone.

Skutki uboczne spożywania produktów z maltodekstryną

Najczęściej wymieniane skutki uboczne maltodekstryny dotyczą układu pokarmowego. U niektórych osób substancja ta może powodować wzdęcia, gazy lub dyskomfort jelitowy. Istnieją również badania sugerujące, że nadmiar maltodekstryny może negatywnie wpływać na skład mikrobioty jelitowej.

Mówiąc o szkodliwości maltodekstryny, warto podkreślić, że sama substancja nie jest toksyczna, jednak jej częsta obecność w diecie może sprzyjać nadwadze i zaburzeniom metabolicznym. Bardzo szybki wzrost cukru we krwi po jej spożyciu prowadzi do silnej odpowiedzi insulinowej – trzustka wydziela dużą ilość insuliny, aby obniżyć poziom glukozy we krwi. Nierzadko po spożyciu produktu z maltodekstryną odczuwamy krótkotrwałe uczucie sytości. Po szybkim wzroście glikemii następuje jej równie szybki spadek, co może powodować uczucie głodu i chęć sięgnięcia po kolejną porcję jedzenia.

Szczególną ostrożność zaleca się kobietom w ciąży. Maltodekstryna w ciąży nie jest zakazana, ale jej spożycie powinno być kontrolowane, zwłaszcza przy ryzyku cukrzycy ciążowej.

Maltodekstryna i jej wpływ na zdrowie – najczęściej zadawane pytania

Jaka jest dopuszczalna dzienna dawka maltodekstryny?

Nie ustalono jednoznacznej dopuszczalnej dziennej dawki maltodekstryny. Przyjmuje się jednak, że powinna ona stanowić jedynie niewielką część całkowitej podaży węglowodanów i nie dominować w codziennej diecie.

Po co maltodekstryna w mleku modyfikowanym?

Maltodekstryna w mleku modyfikowanym pełni rolę łatwo przyswajalnego źródła energii. Jej zadaniem jest zapewnienie odpowiedniej kaloryczności produktu oraz zbliżenie składu węglowodanowego do mleka kobiecego.

Czy maltodekstryna ma wpływ na jelita?

Tak, maltodekstryna może wpływać na jelita, szczególnie przy nadmiernym spożyciu. U części osób może zaburzać równowagę mikroflory jelitowej i nasilać dolegliwości trawienne.

Czy maltodekstryna podnosi poziom cukru we krwi?

Tak, maltodekstryna bardzo szybko podnosi poziom glukozy we krwi. Z tego powodu osoby z zaburzeniami gospodarki cukrowej powinny ograniczać produkty, które ją zawierają.