Plecy okrągłe – leczenie i rehabilitacja przy hiperkifozie piersiowej

Plecy okrągłe to wada postawy, która występuje przede wszystkim u dzieci oraz u osób starszych. Charakteryzuje się pogłębieniem fizjologicznej kifozy piersiowej i może prowadzić do powstania garba. Podstawą leczenia są ćwiczenia na plecy okrągłe, które wzmacniają mięśnie pleców oraz rozciągają klatkę piersiową. 

Plecy okrągłe – czym się charakteryzuje ta wada postawy?

Plecy okrągłe to jedna z najczęściej spotykanych wad postawy u dzieci. Charakteryzuje ją wyraźnie powiększona wartość krzywizny piersiowej – przyjęto, że kąt krzywizny w odcinku piersiowym powyżej 50 stopni oznacza wyraźnie pogłębioną kifozę piersiową, określaną także jako hiperkifoza. Inaczej mówiąc, fizjologiczne wygięcie kręgosłupa w odcinku piersiowym zostaje znacznie pogłębione. 

Przeczytaj także, jakie wady postawy u dzieci występują najczęściej.

Opisywana wada może mieć charakter łagodny i nie przysparzać zbyt wielu problemów, istnieje jednak ryzyko, że nie poddawana żadnym interwencjom z czasem wygeneruje dolegliwości bólowe – ból kręgosłupa w odcinku piersiowym i mocno zniekształci wygląd sylwetki. Postępowanie w przypadku hiperkifozy piersiowej jest uzależnione od przyczyny, wieku pacjenta oraz następstw skrzywienia. 

Plecy okrągłe – przyczyny powstawania hiperkifozy

Wśród przyczyn powstawania pogłębionej kifozy piersiowej podaje się m.in. osteoporozę oraz jej konsekwencje w postaci złamań kompresyjnych kręgów. Powoduje to, że kręgosłup osoby chorej zaczyna przybierać mocno łukowaty kształt z powiększającym się garbem. Do innych przyczyn hiperkifozy zalicza się zwyrodnienie krążków międzykręgowych, wady wrodzone czy proces nowotworowy toczący się wewnątrz struktur kostnych kręgosłupa. 

Plecy okrągłe u dzieci powstają najczęściej w czasie intensywnego wzrostu i są związane z chorobą Scheuermanna. Taka wada postawy może wynikać też z zespołu Ehlersa-Danlosa czy zespołu Marfana.

Plecy okrągłe – leczenie

Procedury chirurgiczne są ostatecznością. Zaleca się je w sytuacji, kiedy pacjent nie kwalifikuje się już do postępowania zachowawczego lub gdy nie przyniosło ono oczekiwanych rezultatów. W takim przypadku obecność zaawansowanych zmian może powodować kompresję na struktury nerwowe, takie jak rdzeń kręgowy. 

W przypadku nadmiernej kifozy piersiowej lekarz może zalecić zażywanie środków przeciwbólowych. Dzieje się tak w sytuacji, gdy generowane są silne dolegliwości utrudniające funkcjonowanie w codziennym życiu. Kiedy podłożem jest osteoporoza, ordynuje się leczenie, które uwzględnia odpowiednie farmaceutyki oraz suplementację wapnia i witaminy D.

Plecy okrągłe – zestaw ćwiczeń

Ćwiczenia na okrągłe plecy są ważnym elementem procesu leczenia. Bardzo ważne jest, aby były odpowiednio dobrane i uwzględniały całokształt zmian związanych z hiperkifozą piersiową. Główną zasadą, jaką należy się kierować podczas ich doboru jest rozciąganie klatki piersiowej i wzmacnianie mięśni górnej części pleców. Nie należy też zapominać o odtwarzaniu prawidłowej postawy poprzez wprowadzanie odpowiednich nawyków ruchowych.

Przykładami ćwiczeń na plecy okrągłe w domu są:

1. Pozycja: siad skrzyżny, plecy proste, w rękach taśma thera-band. Ruch: ćwiczenie polega na rozciąganiu taśmy na wysokości klatki piersiowej tak, aby łopatki zbliżały się do siebie, a mięśnie piersiowe rozciągały się. Pozycję skrajną utrzymujemy 3-5 sekund. Ćwiczenie należy powtórzyć 10 razy w 2 seriach.
2. Pozycja: leżenie na plecach na piłce lub wąskiej ławce. Kończyny dolne mogą być zgięte lub wyprostowane w stawach kolanowych. Kończyny górne odwiedzione na wysokość klatki piersiowej. Ręce trzymają hantelki lub butelki z wodą. Ruch: polega na utrzymywaniu hantelków lub butelek z wodą tak, aby w połączeniu z siłą grawitacji ręce obniżały się. Spowoduje to powolne rozciąganie mięśni klatki piersiowej. Ćwiczenie wykonujemy przez 10-15 sekund i powtarzamy 5-6 razy. 
3. Pozycja: leżenie na plecach, nogi zgięte w stawach kolanowych i biodrowych. Ręce ustawione w pozycji skrzydełek. Ruch: polega na wciskaniu ramion oraz przedramion w podłoże. Napięcie należy utrzymać 3-5 sekund. Ćwiczenie wykonujemy 10 razy w 2 seriach.
4. Pozycja: podpór odwrócony. Ruch: polega na utrzymywaniu podporu tyłem na rękach z wyprostowanymi kończynami dolnymi przez 3-5 sekund. W ten sposób wzmacniamy mięśnie pleców. Ćwiczenie wykonujemy 10 razy w 2 seriach.
5. Pozycja: siad skrzyżny, ręce na kolanach, postawa skorygowana, taśma thera-band zaczepiona na głowie, a jej dwa końce umieszczone pod pupą. Ruch: polega na rozciąganiu taśmy poprzez elongację tułowia i głowy. Ćwiczenie pozwala na utrwalanie nawyku wyprostowanej postawy. Wykonujemy je 5-10 sekund w 10 powtórzeniach.

Plecy okrągłe – następstwa nieleczonej hiperkifozy piersiowej

Trudne stają się takie czynności, jak wstawanie i siadanie, patrzenie w górę czy jazda na rowerze. Postawa kifotyczna to także problem estetyczny. Z tego powodu osoby z taką wadą postawy często rezygnują z kontaktów społecznych, życia towarzyskiego lub mocno je ograniczają. U nastolatków prowadzi to do obniżenia samooceny i dużych kompleksów związanych z sylwetką. Odpowiednio wcześnie podjęta interwencja w postaci ćwiczeń dla dzieci na plecy okrągłe może temu zapobiec. Warto więc, niezwłocznie po wykryciu problemu, udać się do specjalisty.