Amla (liściokwiat garbnikowy) – charakterystyka, właściwości i zastosowanie agrestu indyjskiego

Amla, określana także jako agrest indyjski lub liściokwiat garbnikowy, od lat jest wykorzystywana w kuchni indyjskiej oraz ajurwedzie – tradycyjnej medycynie hinduskiej. Preparaty z amlą to głównie kosmetyki do włosów, ale też suplementy diety wspierające trawienie oraz środki spożywcze zaliczane do popularnych superfoods. Dowiedzmy się więcej o właściwościach i zastosowaniu amli. 

Medycyna alternatywna czy tradycyjna jest nieodzowną częścią każdej z kultur. Wraz ze wzrostem społeczeństwa rozwija się bowiem potrzeba uzdrawiania błahych i poważnych schorzeń. Praktycy tradycyjnej medycyny chińskiej, hinduskiej (ajurwedy), szamani lub bardziej lokalne, a nieco zapomniane szeptuchy korzystają z doświadczeń przodków i wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Odwołują się do specyfików pochodzenia naturalnego, które z powodzeniem wykorzystują do uzdrawiania. Postęp nauki sprawił, że dysponujemy narzędziami i wiedzą, która umożliwia analizę owych specyfików i weryfikację ich prozdrowotnych właściwości. Badania kliniczne umożliwiają odróżnienie efektu terapeutycznego od efektu placebo. Co więcej, poznanie konkretnych substancji (lub ich połączeń), które są odpowiedzialne za efekt terapeutyczny danego medykamentu lub zioła może przyczynić się do opracowania nowoczesnego leku. W przypadku ewentualnych niepożądanych skutków ubocznych czy interakcji z innymi substancjami leczniczymi zdobyte przez naukowców informacje mogą ratować życie. Jedną z roślin poddawanych tego typu badaniom jest amla – agrest indyjski. Jakie ma właściwości? Na co pomoże? Kto nie powinien jej stosować?

Amla – co to za roślina? 

Amla jest rośliną pochodzącą z Azji, a dokładniej z Półwyspu Indyjskiego, gdzie uprawiana jest od wieków. Jej łacińska nazwa to Phyllanthus emblica, wersja angielska Indian gooseberry (agrest indyjski), natomiast w języku polskim nazywa się ją liściokiwatem garbnikowym.  

Owoce tej rośliny wykorzystuje się w kuchni hinduskiej między innymi do przygotowania tradycyjnej potrawy z soczewicy o nazwie dal oraz kandyzowanej przekąski. Praktycy tradycyjnej medycyny hinduskiej – ajurwedy wykorzystują wszystkie części amli do przygotowania licznych preparatów, których głównym zastosowaniem jest nadanie przyjmującemu witalności. 

Amla (agrest indyjski) i jej właściwości oraz zastosowanie 

Jak większość roślin stosowanych przez praktyków tradycyjnej medycyny i amla doczekała się badań poświęconych jej właściwościom. Wykazano, że jest bogata w witaminę C (stąd z pewnością jej kwaśny smak) oraz wykazuje właściwości przeciwutleniające (antyoksydacyjne) i przeciwzapalne. Pilotażowe badania nad jej potencjalnym stosowaniem jako środek wspomagający w tradycyjnej medycynie wykazały, że wspomaga organizm podczas zgagi, może wykazywać właściwości przeciwnowotworowe i wzmacniające system immunologiczny oraz pracę serca.  

Amla na włosy 

Preparaty z agrestu indyjskiego (w postaci proszku lub olejku) są często stosowane przez mieszkańców Azji w celu polepszenia kondycji włosów. Jak wspomniano, amla ma potencjał hamowania wypadania włosów. Jej składniki aktywne wchodzą w interakcję z enzymami odpowiedzialnymi za ten proces, powodując zahamowanie ich działalności. Amla wmasowana w skórę głowy odżywia ją oraz wzmacnia cebulki włosów. Działa przeciwłupieżowo. Może opóźnić pojawienie się siwych włosów. Pogłębia kolor nadawany włosom podczas użycia innego naturalnego preparatu – henny. Działanie na siwe włosy oraz podczas farbowania henną z amlą polega na tym, że roślina ta naturalnie je przyciemnia. Pomaga okiełznać rozdwojone końcówki. Osoby z kręconymi włosami mogą stosować maskę ze sproszkowanym agrestem indyjskim w calu wydobycia skrętu. Ze względu na wysoką zawartość witaminy C i związane z tym niskie pH jej nadmierne stosowanie może przesuszyć zarówno skórę głowy, jak i włosy. 

Przeczytaj: Czym jest henna i jakie ma właściwości?

Amla na odchudzanie 

Wbrew opiniom, które można przeczytać w Internecie, amla nie jest spalaczem tłuszczu. Nie można jednak powiedzieć, że jej suplementacja nie przyczyni się do walki z niechcianymi kilogramami. W badaniach przeprowadzonych na zwierzętach oraz na ludziach wykazano, że odpowiednio dobrana dawka amli wpływa na regulację poziomu cukru we krwi zarówno w czasie postu, jak i po spożyciu posiłku. Takie działanie może wspomóc nas w walce z napadami głodu związanymi z wahaniami poziomu glukozy we krwi.  

Przeczytaj: Dlaczego nadmierny apetyt wiąże się z poziomem glukozy?

Amla – gdzie kupić, cena, w jakiej formie? 

Ze względu na azjatyckie pochodzenie trudno będzie nam kupić amlę w jej nieprzetworzonej postaci – małych zielonych owoców. Najczęstsze postaci, w jakich jest sprzedawana, to proszek (sproszkowane owoce), olejek (ekstrakt z owoców w oleju roślinnym) lub sok. Na ryku dostępne są również suplementy diety zwierające amlę w postaci tabletek lub kapsułek. Znajdziemy także preparaty, w których amla jest tylko jednym z komponentów, jak: henna, toniki, wcierki czy szampony do włosów oraz inne kosmetyki o naturalnym składzie.  

Ceny preparatów zawierających liściokwiat garbnikowy są zróżnicowane w zależności od postaci. Zakup proszku to koszt od kilku do kilkudziesięciu złotych za 100 g, w zależności od producenta. W przypadku olejków amli lub z amlą również zależnie od producenta i składu kwoty wahają się w przedziale od kilku do kilkudziesięciu złotych za 100 ml.  

Preparaty zawierające amlę znajdziemy w sklepach zielarskich, u dostawców internetowych, ale również na aptecznych półkach. 

Amla – wskazania i przeciwwskazania 

Właściwości liściokwiatu garbnikowego powodują, że nasz organizm się wzmacnia. Jej użycie może przynieść benefity osobom cierpiącym na zgagę czy problemy związane z nieregularnym poziomem glukozy we krwi. Również ci, którzy chcieliby wzmocnić kondycję swoich włosów lub cery, mogą rozważyć regularne stosowanie amli i jej preparatów.  

Jak w przypadku każdej suplementacji odpowiednią do swoich potrzeb dawkę należy skonsultować z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą.