Fibromialgia (FMS) – jakie mogą być przyczyny tej przewlekłej choroby? Jak wygląda jej leczenie?

Osoby chorujące na fibromialgię doświadczają przewlekłego bólu mięśni i stawów, który jest zlokalizowany w wielu miejscach ciała, skrajnego zmęczenia, problemów z pamięcią, zaburzeń snu. Często cierpią również na depresję. Dokładna przyczyna fibromialgii nie jest znana, uważa się, że jest ona związana z nieprawidłowym poziomem niektórych substancji chemicznych w mózgu i zmianami w sposobie, w jaki ośrodkowy układ nerwowy przetwarza sygnały o bólu wysyłane przez ciało. Dowiedz się, w jaki sposób leczy się fibromialgię.

Jakie są przyczyny fibromialgii?

Fibromialgia (fibromyalgia syndrome, FMS) to zaburzenie charakteryzujące się rozległym bólem mięśniowo-szkieletowym, któremu towarzyszą: przewlekłe zmęczenie, zaburzenia snu, problemy z pamięcią i nastrojem. Naukowcy uważają, że ciągła stymulacja nerwów zaburza sposób, w jaki mózg i rdzeń kręgowy przetwarzają sygnały bólowe, co może powodować pewnego rodzaju zmiany w układzie nerwowym u osób cierpiących na fibromilagię. Opisywane schorzenie obejmuje patologiczny wzrost poziomu niektórych substancji chemicznych w mózgu, które są transmiterami bólu. Dodatkowo receptory bólu wydają się rozwijać pewnego rodzaju pamięć bólową i stawać się niejako „uczulone”. To z kolei może tłumaczyć zjawisko nadmiernego i nieadekwatnego reagowania na mniej i bardziej bolesne sygnały. 

Udowodniono, że występują pewne predyspozycje do zachorowania na fibromialgię, są to: płeć żeńska, obecność chorób reumatycznych, dodatni wywiad rodzinny w kierunku opisywanego schorzenia. 

Jak objawia się fibromialgia?

Do najczęstszych objawów fibromialgii zalicza się:

• ból mięśni przypominający zakwasy, szczególnie ból mięśni nóg,
• bóle stawów,
• dolegliwości utrzymujące się powyżej 3 miesięcy,
• ogólne zmęczenie,
• dolegliwości bólowe wybudzające pacjenta ze snu,
• trudności poznawcze w postaci zaburzeń koncentracji.

Bardzo często schorzenie to współwystępuje z chorobami, takimi jak: depresja, dysfunkcje stawu skroniowo–żuchwowego, zespół jelita drażliwego, migrena, zespół chronicznego zmęczenia. Występowanie objawów neurologicznych oraz bezdechu śródsennego nakazuje często wykonywanie dodatkowych badań diagnostycznych w celu różnicowania. Może bowiem okazać się, że występowanie powyższych objawów nie jest wystarczające do postawienia trafnej diagnozy. Mogą one również świadczyć o toczącym się procesie nowotworowym. 

Fibromialgia – diagnostyka

Jeszcze do niedawna sprawdzano bolesność uciskową 18 charakterystycznych punktów na ciele, aby potwierdzić lub wykluczyć FMS. Obecnie najważniejszą wartość diagnostyczną posiada obecność rozległego bólu w całym ciele powyżej 3 miesięcy. Zalecane przez lekarzy są również badania krwi. Powinny one obejmować pełną morfologię, OB, badanie poziomu CRP, badanie poziomu witaminy D, poziom hormonów tarczycy, badania w kierunku celiakii. W zależności od objawów lekarz może zlecić dodatkowy pakiet badań. Dzieje się tak wówczas, gdy istnieje prawdopodobieństwo występowania chorób podobnych do fibromialgii.

Leczenie fibromialgii 

Leczenie fibromialgii bywa trudne, bowiem jest to nie do końca poznane schorzenie. Walka z bólami mięśni oraz objawami neurologicznymi fibromialgii polega na zmniejszeniu dolegliwości bólowych. W tym celu rekomenduje się zastosowanie środków o działaniu przeciwbólowym oraz ułatwiającym zasypianie.

W przypadku zaawansowanych objawów konieczne zazwyczaj jest zastosowanie leków opioidowych oraz przeciwdepresyjnych. Niekiedy stosuje się także farmaceutyki zwiotczające mięśnie, przeciwpadaczkowe.

Fibromialgia – fizjoterapia

W leczeniu fibromialgii, oprócz farmakoterapii, stosuje się zabiegi fizjoterapeutyczne. Mowa tutaj przede wszystkim o kinezyterapii, czyli leczeniu ruchem. Stosowanie ćwiczeń zwiększających elastyczność i wytrzymałość mięśni, a także aktywności w środowisku wodnym mogą okazać się wyjątkowo korzystne i pomóc w łagodzeniu bólu na długi czas. Bardzo ważna jest modyfikacja stanowiska pracy w taki sposób, aby zminimalizować przeciążenia, zmęczenie układu ruchu i oddziaływanie czynników stresowych na nasze ciało. 

Ból mięśniowo–powięziowy może także być łagodzony dzięki zabiegom z zakresu fizykoterapii, takim jak fonoforeza, fala uderzeniowa, ekspozycja na zmienne pole magnetyczne, laseroterapia czy schładzanie parami ciekłego azotu. Bardzo dobrym rezultatem cieszą się także zabiegi z zakresu balneoterapii, mowa tutaj o wszelkiego rodzaju kąpielach czy biczach wodnych. Wiele osób decyduje się także na zabiegi medycyny wschodniej. Opinie pacjentów pozwalają na formułowanie pozytywnych opinii dotyczącej stosowania akupunktury we wspomnianej jednostce chorobowej. 

Fibromialgia – dieta

Przy FMS sprawdzi się dieta bogata w pokarmy zawierające przeciwutleniacze, a także tryptofan. Ten aminokwas jest prekursorem serotoniny, wpływającym na poprawę samopoczucia. Dobrymi jego źródłami są: przetwory mleczne, mięso wieprzowe oraz drobiowe, pestki dyni, sezam, spirulina. Warto również zwrócić uwagę na zawartość bromelainy w pokarmach. Jest to enzym roślinny znajdujący się w ananasie, posiada on właściwości przeciwzapalne i wspomaga gojenie tkanek. 

Konkretne pokarmy rekomendowane w przypadku fibromialgii to: warzywa, owoce, zdrowe tłuszcze, nabiał o niskiej zawartości tłuszczu, chude mięso, ryby, produkty pełnoziarniste. Należy unikać żywności o niskiej wartości odżywczej, z dużą ilością nasyconych tłuszczów, produktów wysokoprzetworzonych i smażonych. Warto ograniczyć także ilość soli oraz cukru w diecie. Chcąc spowolnić wchłanianie węglowodanów, należ łączyć je z białkami i tłuszczami. Bezwzględnie należy unikać słodyczy. Wskazane za to są produkty o wysokiej zawartości błonnika i obniżonym indeksie glikemicznym. Są to: brokuły, migdały, owsianka, tofu, awokado.