Guselkumab, Guselkumabum - Zastosowanie, działanie, opis

Guselkumab znalazł zastosowanie w leczeniu łuszczycy plackowatej o umiarkowanym lub ciężkim przebiegu. Lek może być stosowany u pacjentów, którzy ukończyli 6 lat oraz kwalifikują się do leczenia ogólnoustrojowego. 

Od momentu wprowadzeniu guselkumabu do lecznictwa, wskazania do jego stosowania znacznie się rozszerzyły i poza granicami Polski wykorzystuje się go w terapii:

• łuszczycowego zapalenia stawów, najczęściej w skojarzeniu z metotreksatem, gdy odpowiedź na dotychczas stosowane leczenie jest niewystarczająca;
• wrzodziejącego zapalenia jelita grubego u dorosłych, u których wystąpiła niewystarczająca odpowiedź na leczenie konwencjonalne;
• choroby Leśniowskiego-Crohna o stopniu umiarkowanym do ciężkiego u pacjentów, którzy nie wykazują wystarczającej odpowiedzi na leczenie konwencjonalne.

Dokładna dawka guselkumabu jest zależna od wieku oraz masy ciała pacjenta. Ponadto, dawka substancji czynnej oraz schemat leczenia może różnić się w zależności od jednostki chorobowej. 

Guselkumab należy stosować podskórnie – starając się nie podawać leku w zmienioną chorobowo skórę. Do możliwych miejsc podania należą uda, brzuch oraz tył ramion. W przypadku choroby Crohna oraz wrzodziejącego zapalenia jelita grubego schemat dawkowania uwzględnia podanie leku w postaci infuzji dożylnej. 

Podczas leczenia choroby Crohna oraz wrzodziejącego zapalenia jelita grubego zaleca się podskórne stosowanie 400 mg guselkumabu co cztery tygodnie. Alternatywą jest podanie 200 mg substancji czynnej drogą dożylną. Następnie po 16 tygodniu zalecane jest podawanie dawki podtrzymującej, która wynosi 100 mg substancji czynnej co 8 tygodni. Pacjenci, którzy nie wykazali satysfakcjonującej odpowiedzi na leczenie mogą kontynuować terapię podtrzymującą w dawce 200 mg podawanej co cztery tygodnie – w zależności od decyzji lekarza prowadzącego. W trakcie terapii istnieje możliwość jednoczesnego stosowania immunomodulatorów oraz kortykosteroidów, których dawki można zmniejszyć w zależności od skuteczności leczenia. Brak skuteczności terapii w przypadku obu schorzeń powinien skutkować zakończeniem leczenia po upływie 6 miesięcy od jego rozpoczęcia. 

W przypadku leczenia łuszczycy plackowatej zalecane jest podawanie 100 mg guselkumabu w tygodniu 0 i 4 a następnie 100 mg co osiem tygodni. W przypadku braku skuteczności terapii należy ją przerwać po 4 miesiącach. 

Podczas leczenia łuszczycowego zapalenia stawów zalecane jest podawanie 100 mg guselkumabu w tygodniu 0 i 4 a następnie 100 mg co osiem tygodni. Jeśli leczenie nie było skuteczne, po upływie 6 miesięcy należy przerwać terapię. 
W przypadku terapii dzieci o masie poniżej 40 kg zalecana dawka substancji czynnej wynosi maksymalnie 45 mg – podczas ustalania dokładnej dawki u dzieci należy kierować się zaleceniami producenta. 

Guselkumab może być podawany samodzielnie po odpowiednim przeszkoleniu pacjenta przez personel fachowy. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności podania całego roztworu. 

Przeciwwskazaniem do stosowania substancji czynnej jest wystąpienie ciężkiej nadwrażliwości na guselkumab. Ponadto, leku nie należy stosować w przypadku współistnienia ciężkich zakażeń (np. gruźlica). 

Guselkumab może zwiększać ryzyko wystąpienia ciężkiej infekcji podczas terapii. Pacjenci, którzy przed rozpoczęciem leczenia wykazują cechy aktywnego zakażenia nie powinni przyjmować pierwszej dawki do momentu wyleczenia infekcji. W przypadku wystąpienia objawów infekcji należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym, który podejmie decyzję o przerwaniu leczenia. 

Substancja czynna może spowodować wystąpienie nadwrażliwości, w tym wstrząsu anafilaktycznego. W niektórych przypadkach objawy takie jak duszności lub pokrzywka mogą wystąpić nawet kilka dni po podaniu leku. W razie wystąpienia poważnych objawów konieczne jest przerwanie terapii oraz rozpoczęcie leczenia wspomagającego. 

W przypadku stosowania guselkumabu w schemacie dawkowania co 4 tygodnie u pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów zaleca się ocenę parametrów czynności wątroby przed rozpoczęciem terapii, a następnie ich staranne monitorowanie. W razie stwierdzenia zwiększonej aktywności aminotransferazy alaninowej lub aminotransferazy asparaginianowej oraz podejrzenia polekowego uszkodzenia wątroby, leczenie należy czasowo wstrzymać do momentu wykluczenia takiego rozpoznania.

Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie obecności czynnej postaci gruźlicy. Podczas przyjmowania leku oraz po zakończeniu leczenia należy monitorować stan pacjenta w celu wykluczenia rozwoju gruźlicy. Pacjenci cierpiący na utajoną lub czynną postać gruźlicy powinni być poddani leczeniu przed rozpoczęciem leczenia guselkumabem.

Przed rozpoczęciem terapii należy rozważyć uzupełnienie wszystkich wymaganych szczepień zgodnie z aktualnie obowiązującym kalendarzem szczepień. W trakcie leczenia guselkumabem nie należy jednocześnie podawać szczepionek zawierających żywe drobnoustroje. Obecnie brak jest danych dotyczących odpowiedzi immunologicznej na szczepionki zawierające żywe lub inaktywowane patogeny u pacjentów otrzymujących ten produkt leczniczy. Jeśli konieczne jest podanie szczepionki zawierającej żywe wirusy lub bakterie leczenie należy przerwać 12 tygodni wcześniej. Kontynuacja terapii jest możliwa dwa tygodnie po przyjęciu szczepionki. 

Substancja czynna nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn. 

W trakcie terapii guselkumabem nie należy podawać szczepionek zawierających żywe drobnoustroje. Brak dostępnych danych dotyczących odpowiedzi immunologicznej na szczepionki zawierające żywe lub inaktywowane drobnoustroje.

Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka. Ze względu na ograniczone dane dotyczące stosowania guselkumabu u kobiet ciężarnych stosowanie leku w okresie ciąży nie jest zalecane. 

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas terapii guselkumabem oraz 12 tygodni po jej zakończeniu. 

Badania na zwierzętach nie wykazały toksycznego wpływu na płodność u badanych osobników. 

Podczas terapii guselkumabem istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstotliwości występowania. Wśród nich występują

• bardzo często – zakażenia dróg oddechowych;
• często – ból głowy, biegunka, wysypka, ból stawów, reakcja w miejscu iniekcji, wzrost aktywności enzymów wątrobowych;
• niezbyt często – infekcja wirusem opryszczki, zapalenie żołądka i jelit, zakażenie grzybicze skóry, spadek liczby neutrofili, pokrzywka;
• rzadko– reakcja anafilaktyczna, nadwrażliwość.

Brak informacji dotyczącej działań niepożądanych związanych z przyjęciem zbyt dużej dawki substancji czynnej. W przypadku przedawkowania konieczne jest staranne monitorowanie pacjenta oraz rozpoczęcie odpowiedniego leczenia w razie pojawienia się objawów. 

Guselkumab jest przeciwciałem monoklonalnym, a dokładnej immunoglobuliną IgG1λ, która łączy się z interleukina IL-23. Interleukina IL-23 to białko układu odpornościowego, które pobudza określone komórki odpornościowe do namnażania i aktywności. W efekcie zwiększa produkcję substancji prozapalnych, takich jak IL-17A, IL-17F i IL-22, które podtrzymują stan zapalny i odpowiadają za nasilenie objawów łuszczycy. Substancja czynna, wchodząc w połączenie z IL-23 blokuje możliwość połączenia tej cząsteczki z receptorem IL-23 na powierzchni komórki, ograniczając w ten sposób uwalnianie cytokin odpowiedzialnych za rozwój stanu zapalnego. 

Maksymalne stężenie guselkumabu w osoczu stwierdzono 5.5 dnia po wykonaniu iniekcji podskórnej. Bezwzględna biodostępność substancji czynnej została określona na poziomie 49%. 

Guselkumab ulega rozkładowi na mniejsze peptydy a następnie aminokwasy – tak jak w przypadku innych cząsteczek z grupy immunoglobulin. 

Średni okres półtrwania substancji czynnej wynosił około 17 dni – zależnie od jednostki chorobowej.