Guzy, stłuczenia i siniaki – co na nie stosować?

Uraz mechaniczny tkanek miękkich wywołuje natychmiastową reakcję zapalną, objawiającą się pękaniem drobnych naczyń krwionośnych (krwiak/siniec) oraz wysiękiem płynu do przestrzeni międzykomórkowej (obrzęk).

1. Guzy, stłuczenia i siniaki – jak powstają, czym są?
2. Domowe sposoby na guzy, stłuczenia i siniaki
3. Maści na stłuczenia i siniaki, żele zmniejszające obrzęk – co zwierają?
4. Guzy, stłuczenia i siniaki – najczęściej zadawane pytania

Aktywność fizyczna, domowe porządki czy zabawa z dziećmi – chwila nieuwagi wystarczy, by na ciele pojawił się bolesny obrzęk, guz lub siniec. Choć większość drobnych kontuzji goi się samoistnie, odpowiednia pierwsza pomoc i preparaty z apteki mogą skrócić czas regeneracji uszkodzonych tkanek. Sprawdź, jak powstają podskórne wylewy krwi oraz kiedy niewinnie wyglądający uraz wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. 

Guzy, stłuczenia i siniaki – jak powstają, czym są?

W miejscu stłuczenia lub uderzenia mogą pojawić się guz, siniak lub obrzęk, może również dojść do przecięcia skóry i krwawienia. Guzy powstają najczęściej na skutek uderzenia w głowę. Guz po uderzeniu jest widoczny jako uwypuklenie na powierzchni kości, które przypomina pestkę awokado, często miejsce uderzenia jest dodatkowo bolesne i zaczerwienione.

Na skutek mechanizmu obronnego tkanek otaczających miejsce urazu powstaje dodatkowo obrzęk. Duże nagromadzenie płynu między komórkami ogranicza ruchomość miejsca, które doznało urazu, co zapobiega dalszym urazom.

Domowe sposoby na guzy, stłuczenia i siniaki

Domowe sposoby na guzy, stłuczenia i siniaki to przede wszystkim szybkie zapewnienie schłodzenia miejsca po urazie. Jeżeli doszło do przecięcia skóry i rana krwawi, należy w pierwszej kolejności zatamować krwawienie i zdezynfekować ranę środkiem do odkażania, aby nie doszło do zakażenia. Gojenie miejsca po takim wymaga kilku dni, w tym czasie dobrze jest zastosować dostępne w aptece środki wspomagające gojenie. Jeśli nie doszło do przecięcia skóry, a w miejscu urazu pojawił się guz, należy jak najszybciej przyłożyć zimny okład.

Na drobne guzy, ból i obrzęk po kontuzji szybko pomaga sztuczny lód w formie sprayu, z którego często korzystają sportowcy. Spray chłodzący można nabyć w aptece, niektóre z dostępnych preparatów są również przeznaczone dla dzieci. Guz powstały na skutek uderzenia powinien stopniowo zmniejszać się i zniknąć całkowicie w ciągu kilku dni.

W niektórych przypadkach po urazie lub upadku może dojść do wstrząśnienia mózgu lub powstania krwiaka śródczaszkowego. Gdy uraz głowy dotyczy dziecka, zawsze należy obserwować dziecko i w razie niepokojących symptomów skonsultować się z lekarzem.

Maści na stłuczenia i siniaki, żele zmniejszające obrzęk – co zwierają?

W aptece dostępne są maści i żele z wyciągiem z arniki górskiej (Arnica montana L.) lub gatunku nieco łatwiejszego w uprawie Arnica chamissonis Less. Surowcem są wysuszone koszyczki kwiatowe arniki lub same kwiaty o właściwościach przeciwzapalnych i antyseptycznych. Arnika działa miejscowo, pobudza ukrwienie naczyń i przyspiesza granulację, co korzystnie wpływa na proces wchłaniania siniaków i drobnych krwiaków po urazach.

Część preparatów zawiera dodatkowo wyciąg z nagietka lekarskiego, żywokostu albo dodatek heparyny. Warto dodać, że preparaty z arniką zapobiegają również powstawaniu krwiaków i siniaków po zabiegach medycyny estetycznej, znajdują z tego względu zastosowanie po takich zabiegach jak wypełnienia, modelowanie twarzy lub po podaniu toksyny botulinowej.

Preparaty apteczne z tymi składnikami przeznaczone są dla dzieci powyżej 12. roku życia i dorosłych. Bezpiecznie można je używać do 10 dni, ostrożność powinny zachować osoby chorujące na skazę krwotoczną oraz osoby z alergią na parabeny.

Gdy po urazie pojawia się obrzęk, złagodzi go żel zawierający substancję czynną octanowinian glinu. Składnik ten działa ściągająco, powoduje koagulację białek na powierzchni tkanek, działa również na zakończenia nerwów czuciowych w skórze, minimalizuje obrzęk tkanek, łagodzi bolesność miejsca po urazie i zmniejsza objawy odczynu zapalnego. 

Miejscowy stan zapalny po urazach tkanek miękkich lub ścięgien pomoże złagodzić żel o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym zawierający składnik aktywny naproksen. Preparat można stosować u dzieci powyżej 3. roku życia i u osób dorosłych przez kilka dni po urazie.

Guzy, stłuczenia i siniaki – najczęściej zadawane pytania

Kiedy z stłuczeniem bądź siniakiem udać się do lekarza?

Jeśli ból jest silny, obrzęk szybko narasta, masz trudności z poruszaniem kończyną lub nie możesz jej obciążyć, zgłoś się pilnie do lekarza. W przypadku podejrzenia złamania lub poważnego urazu konieczna może być wizyta na SOR-ze. Jeśli siniaki pojawiają się bez wyraźnej przyczyny, jest ich coraz więcej lub niepokojąco długo się utrzymują, warto skonsultować się z lekarzem POZ. 

Czy można zapobiec powstaniu dużego siniaka po uderzeniu?

Tak, można ograniczyć obrzęk i rozległość siniaka, jeśli szybko zareagujemy po urazie. Warto przyłożyć zimny okład na około 15-20 minut, a następnie powtarzać chłodzenie w razie potrzeby. Jeśli to możliwe, dobrze jest również unieść kończynę i oszczędzać miejsce urazu. Pomocniczo można rozważyć preparat miejscowy, np. zawierający heparynę.

Czy wyciąg z kasztanowca można stosować na stłuczenia?

Tak, wyciąg z nasion kasztanowca zawiera m.in. escynę i może wspomagać łagodzenie objawów stłuczenia, takich jak obrzęk czy krwiak.