Ból kolana przy zginaniu – przyczyny, leczenie i ćwiczenia

Ból kolana przy zginaniu może mieć wiele przyczyn, może on wynikać z przeciążenia stawu kolanowego, np. na skutek intensywnego uprawiania sportu niepoprzedzonego rozgrzewką, ze zmian zwyrodnieniowych, uszkodzeń łąkotki czy naderwania lub zerwania więzadeł kolanowych. Leczenie bólu kolana przy zginaniu opiera się na odpowiednio dobranych zabiegach fizjoterapeutycznych oraz ćwiczeniach. Pomocne przy bólu kolana podczas zginania może okazać się także stosowanie maści przeciwbólowych, a także zimnych okładów na kolano.

Ból kolana przy zginaniu – przyczyny

Dolegliwości w postaci bólu z tyłu kolana przy zginaniu czy strzelania w kolanie przy zginaniu mogą być oznaką poważnych patologii tego stawu. Wśród przyczyn wymienia się najczęściej zapalenie gęsiej stopki (ból kolana po bieganiu, ból kolana przy schodzeniu ze schodów, ból kolana przy wstawaniu). Do takich kontuzji mogą predysponować:

• brak odpowiedniego przygotowania do wysiłku, 
• upośledzona biomechanika stawów związana z wcześniejszymi urazami lub wadami ustawienia kończyn dolnych w postaci, np. kolan koślawych. 

Dolegliwości bólowe w końcowym zakresie ruchu zgięcia połączone z obrzękiem, wyraźne cechy stanu zapalnego mogą być oznaką torbieli Bakera. Wówczas charakterystyczne jest pojawianie się bólu pod kolanem z tyłu przy zginaniu. Spuchnięte kolano nad rzepką może oznaczać z kolei dysfunkcję przyczepu mięśnia czworogłowego uda. Próby rozciągania tej tkanki (zgięcie w stawie) będą generować ból.

Co oznacza ból kolana przy klękaniu?

Kontuzje i uszkodzenia łąkotki są kolejnym czynnikiem, który może generować rozmaite objawy zlokalizowane w stawie kolanowym. Trzaski w kolanie, ból kolana przy kucaniu i klękaniu to symptomy przemawiające za urazem tych struktur. W zależności od tego, która łąkotka uległa dysfunkcji, dolegliwości będą umiejscowione nieco inaczej (uszkodzenie łąkotki przyśrodkowej – ból kolana od wewnętrznej strony, uszkodzenie łąkotki bocznej – ból kolana od zewnętrznej strony). Niezwykle znamienna jest wówczas utrata stabilności stawu oraz narastanie dokuczliwości ze strony aparatu ruchu po wysiłku. 

Kolejny częsty uraz to kolano biegacza. Bardzo charakterystyczne jest wtedy występowanie bólu po wewnętrznej stronie kolana, z przodu oraz bólu kolana po zewnętrznej stronie przy chodzeniu. Symptomy są wyraźnie odczuwalne w pozycji zgięcia stawu. 

Ból kolana przy zginaniu – choroby

Ból kolan przy kucaniu, strzelanie, ból przy zginaniu mogą być wynikiem rozmaitych chorób i dysfunkcji. Jedną z nich może być chondromalacja rzepki doprowadzająca do ubożenia jej struktury. Wśród chorób generujących opisane objawy dominuje gonartroza oraz zmiany zwyrodnieniowo–wytwórcze. Dna moczanowa i schorzenia układowe również mogą mieć wpływ na pogorszenie funkcjonowania stawu. Symptomy mają wówczas zmienny charakter, topografię czy nasilenie (np. ból z boku kolana, strzykanie w kolanie, ból nad kolanem, kłucie w kolanie). 

Chorobą zawodową, która może poważnie upośledzać funkcjonowanie jest kolano skoczka. W rezultacie przeciążenia wierzchołka rzepki wygenerowane zostają bardzo nieprzyjemne objawy. Ból kolana przy zginaniu, ból na górze kolana to jedne z najbardziej charakterystycznych (bardzo znamienny jest również kłujący ból w kolanie, czy ból kolana przy chodzeniu po schodach).

Ból kolana przy zginaniu – fizjoterapia

Fizjoterapia koncentruje się głównie na zmniejszaniu nieprzyjemnych dolegliwości. W tym celu rekomenduje się skorzystanie z dostępnej szerokiej gamy procedur fizykoterapii. Dostarczenie odpowiedniej ilości energii zdecydowanie przyspiesza gojenie i regenerację – można zastosować wodolecznictwo, elektroterapię, zimnolecznictwo czy magnetoterapię. Pomocne mogą być zabiegi laserem oraz falą uderzeniową czy falą radiową. Połączenie takiego postępowania z masażem łącznotkankowym, kinesiotapingiem, pinopresurą czy innymi formami manualnej terapii tkanek jest niemal gwarantem sukcesu. Zazwyczaj znacznej redukcji ulega ból kolana z tyłu, z boku, czy ból kolan przy zginaniu. Niemal całkowicie udaje się pozbyć widocznych oznak dysfunkcji aparatu kostno–stawowo–mięśniowego, jest to rezultat eklektyzmu w postępowaniu rehabilitacyjnym.

Ból kolana przy zginaniu i klękaniu – ćwiczenia

Regularna aktywność fizyczna w domu będzie sprzyjać dobrej kondycji oraz poniekąd spełniać rolę profilaktyki. Przykładowe ćwiczenia, które można wykonywać to:

1. W pozycji leżenia na plecach zginamy jedną nogę w biodrze i kolanie. Stopę opieramy o piłkę średnicy 70–80 cm, którą umieszczamy na ścianie. Druga noga spoczywa na podłodze również w zgięciu w biodrze i kolanie. Ruch polega na powolnym, kontrolowanym przesuwaniu piłki stopą po ścianie w górę i w dół. Ćwiczenie wykonujemy przez 10–15 minut.
2. W pozycji stania należy umieścić jedną nogę na niestabilnym podłożu typu dysk równoważny do ćwiczeń. Ruch polega na uniesieniu kończyny przeciwnej, ustawiając w zgięciu staw kolanowy. Należy starać się jak najdłużej utrzymać taką pozycję, kontrolując pionowe ustawienie ciała. Ćwiczenie powtarzamy 5–8 razy. Dobrym rezultatem jest jednorazowe ustanie w czasie dłuższym niż 1 minuta.
3. W pozycji siadu ze złączonymi nogami można dokonać manualnej automobilizacji rzepki. W tym celu należy wykorzystać jej ruchomość fizjologiczną i chwytając opuszkami palców, delikatnie spychać w różnych kierunkach. Tempo powinno być powolne, a końcowy zakres ruchu zaakcentowany przez dłuższe zatrzymanie w tej pozycji. Mobilizację wykonujemy przez około 10 minut.

Takie ćwiczenia mogą być wykonywane zarówno u dorosłych, u dzieci, jak i u kobiet w ciąży.

Ból kolana przy zginaniu – domowe sposoby

Poza ćwiczeniami, skutecznym domowym sposobem na ból kolana (zlokalizowany np. z tyłu, po bieganiu, ból kolana przy zginaniu po wewnętrznej stronie) jest naprzemienne polewania ciepłą i zimną wodą – stosuje się je łącznie przez 5–10 minut. Metodyka polega na tym, aby przez 1 minutę oblewać kolano bardzo ciepłą, a następnie przez 1 minutę bardzo zimną wodą. Powoduje to głębokie przekrwienie, przyspiesza miejscowo metabolizm i przyczynia się do lepszej regeneracji. Warunkiem zastosowania jest brak ostrego stanu zapalnego, kolano musi być również bez obrzęku. 

Bardzo skuteczne mogą okazać się maści oraz żele chłodzące zawierające środki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Niekiedy efektywne są kąpiele siarczkowo–siarkowodorowe, które można wykonać w domu. W tym celu należy zaopatrzyć się w wodę siarczkową. Na etykiecie zawsze znajdują się informację, jak właściwie przygotować taką kąpiel w domu. Za powszechnie skuteczne uznaje się również okłady z borowiny czy maści konopne.