8 chorób, którym może towarzyszyć ból mięśni

Ból mięśni jest istotnym sygnałem od organizmu, że dzieje się coś niepokojącego. Może mieć różne podłoże, dlatego warto zrozumieć mechanizm powstawania bólu oraz jego przyczyny.

Choroby, w przebiegu których pojawia się ból mięśni

Dość częstą dolegliwością jest ból mięśni. Można go odczuwać wszędzie tam, gdzie znajduje się tkanka mięśniowa. Zlokalizowany w konkretnym obszarze najczęściej spowodowany jest przeciążeniem danej partii, np. z powodu nadmiernej aktywności fizycznej.

Naukowiec badał zwierzęta i poddawał je różnego rodzaju stymulacjom wywołującym rozmaite odruchy. Zauważył wówczas, że ból to odczucie spowodowane przez nocyceptory odpowiedzialne za wykrywanie bodźców zdolnych do uszkodzenia tkanek i subiektywnie postrzegane jako bolesne. To wolne zakończenia nerwowe neuronów, które otaczają tkanki. Zostały połączone z centralnym układem nerwowym za pomocą charakterystycznych włókien. Ból mięśni może towarzyszyć wielu chorobom i dolegliwościom. 

Ból mięśni w czasie grypy i przeziębienia

Grypa i przeziębienie to infekcje wirusowe, których jednym z pierwszych bardzo charakterystycznych objawów jest ogólnoustrojowy ból mięśni. W przypadku przeziębienia symptomy ostrzegawcze występują z czasem i mogą być niejednoznaczne, przez co często nie są zauważane. Grypa pojawia się nagle, a jej objawy są bardziej nasilone. Nie można ich nie dostrzec. Poza bólem mięśni i stawów widoczne jest też zmęczenie wokół oczu, osłabienie, ból głowy. Dolegliwości ze strony gardła, katar i kaszel uaktywniają się w drugiej kolejności.

Różyczka — choroba, której może towarzyszyć ból mięśni

W początkowej fazie różyczka objawia się tak samo jak grypa. Występuje gorączka, ból mięśni i głowy, powiększenie oraz bolesność węzłów chłonnych, a także ból gardła, katar, suchy kaszel. Tymczasem w organizmie rozwija się wirus Rubella virus. Następnie pojawia się wysypka w postaci czerwonawych plamek i grudek — początkowo za uszami, a później na reszcie ciała. U dorosłych objawy różyczki mogą być ostrzejsze niż u dzieci. Bywa też tak, że różyczka przebiega bezobjawowo, a przebyta choroba zapewnia odporność. 

Wydział Międzynarodowego Zdrowia (Institute of Medicine w Waszyngtonie) opublikował raport pt. „Działania niepożądane szczepionek przeciw różyczce”, w którym badano związek między szczepieniem zapobiegającym tej chorobie a przewlekłym zapaleniem stawów. Komitet przez półtora roku zbierał dowody (badania epidemiologiczne, laboratoryjne, dane zgłaszane przez producentów szczepionek, lekarzy i pacjentów) i uznał, że istnieje powiązanie między szczepionką przeciw różyczce a wystąpieniem przewlekłego zapalenia stawów u dorosłych kobiet. Wskazano jednak, że należy przeprowadzić dodatkowe, dobrze zaprojektowane badania, które wyjaśnią mechanizm powstania tej zależności.

Ospa wietrzna naraża pacjenta na ból mięśni

Wysypka w postaci czerwonych, swędzących grudek jest najbardziej charakterystycznym objawem ospy wietrznej. Dzień bądź 2 dni wcześniej pojawiają się symptomy charakterystyczne dla przeziębienia lub grypy. Chory może mieć stan podgorączkowy albo gorączkę, ból głowy i mięśni.

Ból mięśni a wirusowe zapalenie wątroby

Pierwsze objawy wirusowego zapalenia wątroby są takie same jak w przypadku infekcji grypowej. Osoby, u których rozwija się WZW typu A, B lub C odczuwają ból stawów, mięśni i głowy, skarżą się na złe samopoczucie. Dopiero w następnej fazie pojawiają się objawy bardziej charakterystyczne dla tej choroby.

Bóle mięśni w boreliozie

Bóle mięśni i inne symptomy grypopodobne są również jednym z objawów boreliozy. W obszarze stawowo-mięśniowym może pojawić się ból ścięgien, sztywność oraz obrzęk stawów, sztywność karku. Borelioza jako choroba wieloukładowa daje także liczne niecharakterystyczne objawy ogólne, neurologiczne, skórne, ze strony słuchu i wzroku. Jest dolegliwością bakteryjną wywołaną przez różne szczepy bakterii należące do krętków, więc leczenie obejmuje stosowanie antybiotyków, m.in. penicyliny, cefalosporyny oraz tetracykliny.

Co ciekawe, bóle mięśni i stawów oraz zmęczenie mogą utrzymywać się również po leczeniu. To tzw. zespół poboreliozowy, który może trwać nawet pół roku. Choć mechanizm występowania bólu mięśni nawet po kuracji nie jest znany, to domniemywa się, że odpowiedzialne za niego jest uszkodzenie układu odpornościowego.

Bóle mięśni występujące w wyniku niedoczynności tarczycy

Hormony tarczycy (trijodotyronina — T3, tyroksyna — T4) wpływają m.in. na metabolizm kolagenu i kości, a zaburzenia ich pracy na układ mięśniowy oraz szkieletowy. Stąd ból mięśni, ścięgien, kości oraz stawów — proces chorobowy niedoczynności tarczycy może obejmować te wszystkie elementy. Poza bólem chorzy mogą odczuwać osłabienie, sztywność i skurcze mięśni, a także ból oraz sztywność stawów.

Fibromialgia przyczyną bólu mięśni

Fibromialgia charakteryzuje się ogólnym bólem układu ruchu. Amerykańskie Towarzystwo Reumatologiczne określiło typowe punkty położone symetrycznie wrażliwe na ucisk. W ten sposób sprecyzowano kryteria, dzięki jakim można rozpoznać fibromialgię. Ból jest wtedy umiejscowiony w lewej i prawej połowie ciała, powyżej oraz poniżej pasa, w okolicy szkieletu osiowego. Pojawia się podczas ucisku przynajmniej w 11 z 18 precyzyjnie określonych punktów.

Przyczyny fibromialgii nie są znane. Naukowcy zauważają u chorych zaburzenia fazy NREM, zmiany w płynie mózgowo-rdzeniowym oraz podwyższony poziom neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za transfer bodźców bólowych. Jednak mechanizm powstawania choroby i jej przyczyny nie zostały wyjaśnione.