mobile

*lista chorób objętych refundacją dostępna jest na stronie Ministerstwa Zdrowia: www.mz.gov.pl. 1. Harpaz R i wsp. MMWR Recomm Rep 2008;57:1-30; 2. Curran D wsp. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2019,74:1231-1238; 3. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 17 marca 2026 r. w sprawie refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 kwietnia 2026 r. https://www.gov.pl/ [dostęp: czerwiec 2026 r] Szczepienie, podobnie jak podanie leku, może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych. Treści zamieszczone w materiale mają wyłącznie charakter informacyjny i nie mogą zastąpić konsultacji z uprawnionym pracownikiem ochrony zdrowia, do którego należy ostateczna decyzja o kwalifikacji i przeprowadzeniu szczepienia. Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, strona internetowa: Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Znaki towarowe stanowią własność spółek z grupy GSK lub przedmiet licencji im udzielonych. 2026 Spółki z grupy GSK lub ich GSK Commercial Sp. z o.c., ul. Rzymowskiego 53, 02-697 Warszawa, tel.(22) 576-90-00. czerwiec 2026 r.
Hipotetyczna sylwetka pacjenta. Wizualizacja choroby na bazie rzeczywistych przypadków klinicznych.

Co to jest półpasiec?

Półpasiec to choroba wywoływana przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca, który po przebytej ospie wietrznej pozostaje w organizmie uśpiony w zwojach nerwowych. 

Choroba rozwija się wskutek reaktywacji wirusa Varicella Zoster (VZV), najczęściej w sytuacji osłabienia odporności związanej z wiekiem (u osób po 50. roku życia), występowaniem chorób współistniejących lub na skutek leczenia immunosupresyjnego. 

Półpasiec może wystąpić u wszystkich osób, które w przeszłości przechorowały ospę wietrzną. 

mweb

Charakterystyczne zmiany skórne w postaci bolesnej lub swędzącej wysypki pojawiają się zwykle po jednej stronie ciała, na obszarze skóry unerwianym przez jeden nerw rdzeniowy (dermatom). Wysypka najczęściej występuje na tułowiu i zwykle nie przekracza linii środkowej ciała, stąd nazwa choroby „pół-pasiec”.

Objawy

W okresie zwiastunowym, w obszarze zwykle jednego dermatomu, pojawiają się zaburzenia czucia, w tym: świąd, uczucie mrowienia i pieczenia lub ból. U części pacjentów występują także objawy ogólne, takie jak: ból głowy, gorączka i osłabienie.

Po kilku dniach pojawia się wysypka, początkowo z rumieniem i grudkami, następnie tworzą się pęcherzyki, które później przekształcają się w krosty i strupy.

Zmiany skórne mają zwykle charakter jednostronny, występują w obrębie jednego dermatomu i towarzyszy im ból.

mweb

Powikłania

Ryzyko powikłań jest większe u osób starszych, pacjentów z zajęciem okolicy oka lub ucha oraz u osób z obniżoną odpornością

Najczęstszym i dotkliwym powikłaniem półpaśca jest neuralgia popółpaścowa, czyli przewlekły ból neuropatyczny. Jest to ból, który utrzymuje się w obrębie dotkniętych półpaścem obszarów skóry, powyżej 3 miesięcy od pojawienia się wysypki.

mweb

Neuralgia popółpaścowa rozwija się u ok. 20-30% chorych z półpaścem. Może utrzymywać się przez miesiące lub lata, a nawet do końca życia. Wiąże się ze znacznym pogorszeniem jakości życia chorego i jego bliskich. Pacjenci skarżą się głównie na ból, ale także zaburzenia snu i codziennego funkcjonowania.

Profilaktyka

Dostępna jest rekombinowana szczepionka przeciw półpaścowi, podawana w schemacie dwóch dawek w odstępie 2-6 miesięcy.

Szczepionka nie zawiera żywego wirusa. Została opracowana w celu zapobiegania półpaścowi oraz jego powikłaniom, w tym neuralgii popółpaścowej.

Szczepienie jest szczególnie zalecane wszystkim osobom po 50. roku życia oraz pacjentom dorosłym (18+) z grup ryzyka.

W wybranych grupach ryzyka szczepienie przeciw półpaścowi jest refundowane (refundacja 50% lub 100%).

mweb

Dawka wiedzy

3

Czym jest półpasiec? Objawy, leczenie, powikłania. Jak zapobiegać chorobie?

 
2

Szczepionka przeciw półpaścowi – wskazania, refundacja, schemat szczepienia

 
1

Wszystko o półpaścu ocznym – od pierwszych objawów, przez diagnostykę, aż po leczenie

 

FAQ

Nie pamiętam, czy chorowałem na ospę wietrzną. Czy jestem narażony na półpasiec?  

Półpasiec występuje tylko u osób, które w przeszłości miały styczność z wirusem, na przykład chorowały na ospę wietrzną lub rzadziej u osób szczepionych przeciwko ospie wietrznej. Chociaż wiele osób nie pamięta przechorowania ospy wietrznej, ocenia się, że >99% osób w wieku ≥50 lat miało styczność z wirusem ospy wietrznej i jest narażonych na rozwój półpaśca. 

 

Czy mogę się zarazić półpaścem od innej osoby?  

Nie można zarazić się półpaścem od innej osoby. Półpasiec to reaktywacja (uczynnienie) utajonego zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, co oznacza, że półpasiec może wystąpić tylko u osób, które w przeszłości chorowały na ospę wietrzną i sporadycznie u osób zaszczepionych przeciwko ospie wietrznej. 

 

Czy mogę zachorować na półpasiec po szczepieniu?  

Szczepionka przeciw półpaścowi dostępna w Polsce jest szczepionką inaktywowaną (tzw. szczepionka zabita) co oznacza, że nie zawiera żywego wirusa, a białko obecne w wirusie Varicella Zoster, i nie może wywołać choroby. Szczepionka przeciw półpaścowi nie zapewnia 100% ochrony u wszystkich zaszczepionych osób.

 

Jeśli przechorowałem półpasiec, to czy warto się zaszczepić przeciw tej chorobie?  

Przebycie półpaśca nie chroni przed kolejnym zachorowaniem, przeciwnie wskazuje na skłonność do jego wystąpienia, dlatego zaleca się szczepienie osobom po przebyciu półpaśca na takich samych zasadach jak populacji ogólnej. Nie należy podawać szczepionki w czasie aktywnego półpaśca, w takiej sytuacji szczepienie należy odroczyć do czasu ustąpienia ostrych objawów choroby. 

 

Jakie czynniki mogą zwiększyć ryzyko zachorowania na półpasiec?  

Półpasiec może wystąpić u wszystkich osób, które w przeszłości chorowały na ospę wietrzną. Szacuje się, że na półpasiec może zachorować co trzecia osoba, która przechorowała ospę wietrzną. Najistotniejszym czynnikiem ryzyka zachorowania na półpasiec jest starszy wiek. Ryzyko półpaśca gwałtownie wzrasta po 50. roku życia. Czynnikami ryzyka są także stany osłabionej odporności wynikające z chorób lub przyjmowania leków immunosupresyjnych. Ocenia się, że największą grupę ryzyka półpaśca stanowią pacjenci w wieku senioralnym (65+) z chorobami współistniejącymi m.in. z cukrzycą, przewlekłymi chorobami: serca, płuc, nerek, chorobami reumatycznymi.

  • Kuchar, E. Półpasiec – objawy, przyczyny, powikłania, leczenie. Medycyna Praktyczna 2023. https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-wirusowe/158210,polpasiec-objawy-przyczyny-powiklania-leczenie (dostęp: czerwiec 2026). 
  • Zajkowska J. Półpasiec u pacjentów z grup ryzyka – obraz kliniczny i możliwości immunoprofilaktyki. Standardy Medyczne. 2026 DOI:10.17443/SMP2026.23.04 
  • NIZP_PZH-PIB Portal szczepienia.info Półpasiec https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/ polpasiec/ [dostęp: czerwiec 2026] 
  • Kuchar E. i wsp. Zalecenia dotyczące szczepienia przeciwko półpaścowi. https://www.mp.pl/ szczepienia/artykuly/wytyczne/polpasiec-wytyczne/321988,szczepienie-przeciwko-polpascowi-zalecenia-grupy-ekspertow-ptw-ptmr-ptd-ptbb-i-ptn [dostęp: czerwiec 2026] 
  • ChPL Shingrix pl.gsk.com 
  • Kuchar E. i wsp. Vaccination against shingles. Recommendations of a group of experts from Polish scientific societies – update 2025. Family Medicine & Primary Care Review 2025; 27(3): 360-369 DOI: https://doi.org/10.5114/fmpcr.2025.153664 [dostęp: czerwiec 2026] 
  • Kuchar E. Półpasiec – objawy, przyczyny, powikłania, leczenie. Mp.pl https://www.mp.pl/ pacjent/ choroby-zakazne/choroby/zakazenia-wirusowe/158210,polpasiec-objawy-przyczyny-powiklania-leczenie [dostęp: czerwiec 2026] 
  • Zaburzenia psychiczne związane z połogiem oraz półpasiec i nerwobóle po przebytym półpaścu [Internet]. Warszawa: Centrum e-Zdrowia; 2024 Zaburzenia psychiczne związane z połogiem oraz półpasiec i nerwobóle po półpaścu - ezdrowie.gov.pl (dostęp: 28.06.2026) 
  • Olaf Bąk, Czym jest półpasiec? Objawy, leczenie, powikłania. Jak zapobiegać chorobie?, https://doz.pl.proxy.c7s.io/czytelnia/a15798-Polpasiec__przyczyny_objawy_leczenie_powiklania (dostęp: 28.06.2026) 
  • Olaf Bąk, Półpasiec oczny - objawy, diagnostyka i leczenie, https://doz.pl.proxy.c7s.io/czytelnia/a18477-Polpasiec_oczny_objawy_diagnostyka_i_leczenie (dostęp: 28.06.2026) 
  • Sampathkumar P., Drage L.A., Martin D.P., Półpasiec i nerwoból popółpaścowy. Medycyna po Dyplomie 2009. https://podyplomie.pl/medycyna/27083, polpasiec-i-nerwobol-popolpascowy (dostęp: 28.06.2026) 
  • Zajkowska J. Przebieg kliniczny półpaśca i ryzyko powikłań. Medycyna po Dyplomie. Maj 2024 
  • Kawai K., Gebremeskel B.G., Acosta C.J., Systematic review of incidence and complications of herpes zoster: towards a global perspective. BMJ Open 2014. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/pmid/24916088/ (dostęp: 28.06.2026) 
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC). About Shingles (Herpes Zoster). https://www.cdc.gov/shingles/about/index.html (dostęp: 28.06.2026) 
  • Malec-Milewska M. Neuralgia popółpaścowa. Palliative Medicine in Practice, 2012. https://journals.viamedica.pl/palliative_medicine_in_practice/article/view/28514/23284 (dostęp: 28.06.2026) 
  • Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 19 marca 2025 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 kwietnia 2025 r. (dostęp: 28.06.2026) 
  • Steinmann M, Lampe D, Grosser J, et al. Risk factors for herpes zoster infections: a systematic review and meta-analysis unveiling common trends and heterogeneity patterns. Infection. 2024. Epub ahead of print. 
  • Harpaz R i wsp. MMWR Recomm Rep 2008;57:1-30; 3 
  • Curran D i wsp. J Gerontol A Biol Sci Med. Sci 2019;74:1231-1238. 
  • Parikh P i wsp. Herpes Zoster Recurrence: A Narrative Review of the Literature. Dermatol Ther 2024; 14:569-592; 
  • Program Szczepień Ochronnych na rok 2025, https://www.gov.pl/web/psse-przasnysz/program-szczepien-ochronnych-na-rok-2025 (dostęp: 28.06.2026) 
  • Malec-Milewska, K. Dudek, K. Jakubiak, I. Kazimierska; Półpasiec oczami pacjentów. Za-pobieganie - leczenie - powikłania, Warszawa 2024, Modern Healthcare Institute, https://www.mzdrowie.pl/wp-content/uploads/2024/02/01-polpasiec-2024-www.pdf (dostęp: 28.06.2026) 

    *Materiał sponsorowany we współpracy z GSK Commercial sp. z o.o.; Podmiot finansujący GSK Commercial sp. z o.o.; Podmiot zlecający PGP HUB sp. z o.o.
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl